- Dlaczego tarczyca jest tak bardzo ważna dla zdrowia psychicznego i fizycznego człowieka?- Tarczyca jest gruczołem dokrewnym, to znaczy produkującym hormony, które dostają się do krwiobiegu i docierają do wszystkich komórek ustroju. Działają na specyficzne receptory komórkowe. Gruczoł tarczowy wydziela głównie tyroksynę (T4) oraz niewielkie ilości trójjodotyroniny (T3). Hormonem aktywnym metabolicznie jest T3 i w wielu tkankach – wątroba, nerki, mięśnie – dokonuje się przemiana T4 do T3. Hormony tarczycy wpływają na procesy wzrostu tkanek, rozwój centralnego układu nerwowego, dojrzewanie układu kostnego, pobudzają przemianę węglowodorów, tłuszczów i białek; regulują przemianę wapnia, transport wody i jonów; wpływają na podstawową przemianę materii i temperaturę ciała. Są niezbędne do prawidłowego rozwoju płodu, głównie dla rozwoju jego mózgu. Brak hormonów tarczycy w życiu płodowym powoduje ciężkie upośledzenie rozwoju mózgu. Nadmiar lub niedobór hormonów tarczycy rzutuje na czynność układu nerwowego, krążenia, przewodu pokarmowego, układu krwiotwórczego i rozrodczego. Zaburzeniom czynności tarczycy – zarówno pod postacią nadczynności, jak i niedoczynności – towarzyszą mnogie somatyczne i psychiczne dolegliwości i zaburzenia.
Czy trudno lekarzowi – niespecjaliście zdiagnozować chorobę tarczycy i jakie są popełniane najczęstsze błędy w diagnozowaniu?- Diagnostyką i leczeniem chorób tarczycy zajmuje się specjalista endokrynolog (gałąź endokrynologii zajmująca się chorobami tarczycy to tyreologia, stąd lekarz endokrynolog z tej dziedziny – to tyreolog). Wstępne badanie endokrynologiczne to – jak zawsze – badanie lekarskie uwzględniające wywiad, czyli informację od chorego lub rodziny i badanie podmiotowe. Wynikają z tego wskazania do wdrożenia szczegółowej diagnostyki. Może ona obejmować oznaczenie hormonów T3, T4 i TSH w surowicy (TSH – hormon przysadkowy regulujący czynność tarczycy), przeciwciał przeciwtarczycowych, badanie ultrasonograficzne tarczycy, scyntygrafię (mapę) tarczycy, biopsję cienkoigłową, badanie radiologiczne klatki piersiowej i szyi celowane na tarczycę, badanie EKG, stężenie wapnia i fosforu w surowicy oraz zasięgnięcie konsultacji laryngologicznej, celem uzyskania informacji o ruchomości strun głosowych. Lekarz endokrynolog decyduje o zakresie i ilości niezbędnych badań u poszczególnych chorych. Znaczy to, że badania zalecane są w sposób celowany dla ustalenia rozpoznania i wdrożenia leczenia. Odpowiadając wprost na pytanie, czy może to zrobić także niespecjalista – prawdopodobnie tak, jeżeli posiadł dostateczną wiedzę i doświadczenie, dysponuje odpowiednim zapleczem diagnostycznym. Najczęstszy błąd popełniają nie lekarze, ale pacjenci, którzy podejrzewając u siebie chorobę tarczycy, wykonują w dostępnych placówkach szereg badań specjalistycznych. Zgłaszają się z wynikami badań, często bardzo kosztownych, na które trzeba było długo czekać, a które nie są jednak decydujące dla ustalenia rozpoznania i wdrożenia leczenia. Odbywają następnie celowaną diagnostykę. Pomnaża to koszty i opóźnia właściwe leczenie.