Wiadomości24 > Moje Trzy Grosze > Polacy i Żydzi. U źródeł uprzedzeń

Pozycja materiału w rankingach:

#4535 wg odsłon (miesięczny)

4535 miejsce

Dział: Moje Trzy Grosze

Ocena: 52pkt

Oceń:

Polacy i Żydzi. U źródeł uprzedzeń

Dodał(a): Michał Tyrpa
2006-12-04 21:22
Odsłon: 14834
Komentarzy: 13

Tagi:

O godnym rozwiązaniu problemu mniejszości decyduje także jej stosunek do większości.

Żydowscy posłowie postulowali stworzenie na ziemiach Rzeczypospolitej zamieszkałych w przewadze przez narodowości niepolskie, autonomicznych prowincji, z osobnym przedstawicielstwem ustawodawczym, wybieranym w wyborach pięcioprzymiotnikowych. Projekt zmierzający do rozbicia spójności państwa spotkał się z oburzeniem przedstawicieli polskiej większości. W odpowiedzi na postulaty zgłoszone przez Izaaka Gruenbauma, poseł PPS, Mieczysław Niedziałkowski mówił: „Jesteśmy gotowi przyznać szerokie prawa dla kulturalnego rozwoju każdej mniejszości, która zamieszkuje nasze Państwo. Ale od tego jest cała przepaść do stanowiska, które zajmuje w tej chwili pewna część opinii żydowskiej np. stronnictwo syjonistyczne i pewna część robotniczych stronnictw żydowskich. Stanowczo, zupełnie kategorycznie i również z całym spokojem i z zupełnie czystym sumieniem socjalistycznym odrzucamy wszystkie te koncepcje, które chciałyby z Państwa Polskiego uczynić wspólną własność Polaków i Żydów.”

Lojalność wzajemna

Po zażegnaniu niebezpieczeństwa nastąpił okres wzmożonej pracy dla odbudowy zniszczonego kraju. Najliczniejszej w Europie, dziesięcioprocentowej żydowskiej mniejszości przyszło odegrać doniosłą rolę w rozwoju życia społecznego i gospodarczego II Rzeczypospolitej. Pozostaje jednak kwestią otwartą, w jakim stopniu żydowscy obywatele RP identyfikowali się z odzyskanym po latach niewoli państwem.

Jak pisze Ewa Kurek w wydanej w tym roku książce „Poza granicą solidarności. Stosunki polsko-żydowskie 1939-1945”: „Do nazwania Żydów polskich współobywatelami demokratycznej Drugiej Rzeczypospolitej brakuje bardzo istotnego elementu, czyli prawidłowych relacji na linii obywatel-państwo. Relacje pomiędzy obywatelem demokratycznego kraju, a państwem zakładają, (...) wzajemność praw i obowiązków. (...) Każdy obywatel Państwa Polskiego, także polski Żyd, otrzymywał od państwa określone prawa i brał na siebie określone prawem obowiązki względem tegoż państwa. (...)

Żydzi polscy, domagający się maksymalnego zakresu praw obywatelskich, nie poczuwali się do wypełniania obywatelskich obowiązków względem Państwa Polskiego. Nie uważali, że lojalność względem Państwa Polskiego i walka o niepodległość Polski jest żydowską obywatelską powinnością – wobec Państwa Polskiego zachowywali się więc jak cudzoziemcy.” Ocena ta miała zyskać gorzkie potwierdzenie w latach późniejszych. Akces wielu Żydów do Komunistycznej Partii Polski oraz ich kariery w stalinowskim aparacie terroru na długo umocniły zrodzony na początku XX w. stereotyp „żydokomuny”.

Poszerzyć perspektywę

Stworzenie rzetelnej alternatywy dla oderwanego od kontekstu opisywania sytuacji Żydów w Polsce jest dziś jednym z kluczowych zadań, jakie stoją przed historykami i publicystami. Sprawa staje się tym ważniejsza w obliczu dającej gdzie niegdzie znać o sobie tendencji do traktowania Polski jako zlewiska duchowych nieczystości Europy. Zbyt rzadko zdajemy sobie sprawę, że prawda historyczna i nasze dobre imię padają ofiarą interesów wpływowych, a nie zawsze przychylnych nam środowisk.

Jak pisał w „Bożym igrzysku” Norman Davies: „Odmalowywanie życia w Polsce w jak najczarniejszych barwach zawsze leżało w interesie ruchu syjonistycznego, który starał się przekonać Żydów, że powinni porzucić swoje domy w Polsce. Ale syjonistyczny punkt widzenia, którego nie można przecież uważać za reprezentatywny dla całej ludności żydowskiej, zyskał sobie za granicą o wiele większy rozgłos niż poglądy którejkolwiek innej z zainteresowanych stron.”

Wolno mieć nadzieję, że wśród żyjących dziś potomków Żydów z kraju Polin , przeważają ludzie dobrej woli. Tacy, których nie trzeba przekonywać do głębokiej prawdy zawartej w słowach sir Horace Rumbolda. W 1920 r. ów brytyjski dyplomata stwierdził: „bardzo mało korzyści przynosi Żydom wybieranie jako przedmiotu krytyki i zemsty jedynego kraju, w którym zapewne najmniej ucierpieli”.

Autor jest prezesem Fundacji Paradis Judaeorum

« poprzednia
1
...
2
3
4

Zobacz także:

OFFline profil autora

Autor: Michał Tyrpa

Artykuły (67) Galerie (0) Średnia ocen (3.89)

Miejscowość: Kraków | Kraj: Polska

Ostatnie artykuły autora:

Pozycja autora w rankingach:

Najwyżej oceniane (488)
Największa liczba odsłon (873)

Dodaj do

Komentarze: 13

Sortuj komentarze:

qqniooxk 13.07.2011 19:30

Ocena:

ifhxaA <a href="http://qjkgztmodigm.com/">qjkgztmodigm</a>, [url=http://lphawxwlczgq.com/]lphawxwlczgq[/url], [link=http://xnidwjjrbccj.com/]xnidwjjrbccj[/link], http://jhsrstvdzuzg.com/

Komentarz został ukrytyrozwiń

kijanka9 27.08.2010 14:40

Ocena:

Ostatnio zacząłem interesować się kwestią wzajemnych relacji polskich i żydowskich ale mało jest tego typu rzetelnych publikacji jak ta. Zabrakło mi może trochę kwestii gospodarczej, było bardzo dużo o społecznej i politycznej ale o gospodarczej mało. Generalnie szukam teraz jakiegoś źródła który zbierałby to wszystko w całość, możecie coś polecić? Pozdrawiam.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Aleksandra Solarewicz 20.12.2006 22:10

Ocena:

103

Wreszcie ktoś to pokazał z drugiej strony... Koresponduję z ortodoksyjną Żydówką (z Jeruzalem) i jak na razie, zgadzamy się głownie pod względami religijnymi... Gdybym zaczęła o Jakubie Bermanie albo o Helenie Wolińskiej, mogłaby poczuć sie urażona. Niewiedza oraz brak rozgraniczenia miedzy "krytyką" a "atakiem". I to jest chyba problem Zydów. Ale dialog z Żydem - to naprawdę warto prowadzić! Szczególnie z Żydem ortodoksyjnym.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Arkadiusz Witek 08.12.2006 22:45

Ocena:

Myślę, że nigdy nie było, tak jak nie było "tradycyjnego polskiego antysemityzmu". Była i jest zwyczajna ludzka małość. Czytajmy Bubera..:))

Komentarz został ukrytyrozwiń

Arkadiusz Panasiuk 07.12.2006 20:42

Ocena:

122

Polecam ten tekst osobie, która nie pisze, ale która, jak mniemam pochwali Tyrpę za odwagę, dobrą wolę, obalanie stereotypów. Świetny, naprawdę mocny tekst Michał! Nie jestem historykiem, historia bez eschatologii mnie nudzi, ale Ty, jak widzę odnalazłeś swoją niszę. I po ci Ci było to prawo? Weźcie go na etat redaktorze Pawle, zanim podkupi go Wam... Piszę to bez cienia kpiny-mam nosa, bo jestem zawodowcem, choć niestreowalnym;-)
Jeszcze raz, gratulacje Michale!

Komentarz został ukrytyrozwiń

Klementyna czernicka 06.12.2006 10:39

Ocena:

117

Gratuluje Michale. Bardzo dobry tekst. Aż żal, że sama się tym nie zajęłam. Mam nadzieję, że to będzie początek jakiejś większej pracy (?)!

Komentarz został ukrytyrozwiń

Agnieszka Wasztyl 05.12.2006 18:23

Ocena:

101

wspanialy artykul! odwazny, obiektywny, wiarygodny i ciekawie napisany!!! olbrzymi plus!!!

Komentarz został ukrytyrozwiń

Autor usunął profil 05.12.2006 10:08

Ocena:

118

Nareszcie jakaś gazeta w Polsce, choć co prawda nie papierowa, publikuje odważne i rzetelne teksty. Gratulacje dla redakcji. Wątpię, żeby Gazeta, Rzepa, albo Dziennik się na to odważyły. Mam nadzieję, że wkrótce ktoś stawi czoła i będzie polemika. Tekst pana Michała choć wyważony to budzi sporo refleksji. Nie jest mdłą papką dla intelektualnych niemowlaków. No i czyta się dobrze.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Tomasz Kowalski 04.12.2006 23:04

Ocena:

100

reperujemy : )

Komentarz został ukrytyrozwiń

Piotr Czarny 04.12.2006 22:51

Ocena:

Świetny, odważny artykuł. Moim zdaniem najwartościowsze są te teksty, w których autor odrzuca stereotypy i idąc pod prąd obowiązujących kanonów, szuka sedna - ten był właśnie taki. Gratulacje!

Komentarz został ukrytyrozwiń