Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

1283 miejsce

Poradnik: Fotografowanie niewidocznego – podczerwień

Za namową czytelników postanowiłem napisać o fotografowaniu w podczerwieni. Postaram się przedstawić temat możliwie jak najbardziej z praktycznej, a nie teoretycznej strony. Pokażę także przykładową obróbkę zdjęć na komputerze.

Na początek od razu dodam, że nie jestem specem od samej techniki. Po prostu lubię robić różnorodne zdjęcia (często swoją własną metodą), ale postaram się wspomnieć o rzeczach niezbędnych oraz pokazać, jak w praktyce wyglądają pewne elementy fotografii w podczerwieni i obróbki zdjęć.

Wybór sprzętu

Wpierw należy wybrać odpowiedni sprzęt. Tutaj może zaskoczę niektórych, ale zdjęcia IR mogą być robione wybranymi modelami aparatów (biorę pod uwagę cyfrówki, gdyż obecnie większość amatorów fotografii jest właśnie w nie wyposażona). Ciężko znaleźć w internecie jednoznaczną listę aparatów, które się nadają a które nie. W praktyce można to sprawdzić po części. Dla posiadaczy popularnych „małpek” (szczególnie starszych modeli) znalazłem listę aparatów którymi można (lepiej lub gorzej) robić zdjęcia w podczerwieni – lista tutaj (zakładka "sensitivity"). W tym miejscu (na dole strony) natomiast znajdziecie testy aparatów cyfrowych pod względem IR.

Test na podczerwień

Fotografia numer 1 - świecąca dioda pilota do telewizora. Zdjęcie wykonane lustrzanką cyfrową Nikon D70. Oczywiście zdjęcia te wykonujemy bez założonego na aparat filtra IR! / Fot. Tomasz IdzikowskiWystarczy, że weźmiecie pilota od telewizora. Dzisiaj wszystkie piloty są na podczerwień, a więc sprawa jest bardzo prosta. Weźcie aparat oraz pilota. Skierujcie diodę, która znajduje się w pilocie wprost w obiektyw aparatu. Następnie naciśnijcie i trzymajcie cały czas dowolny klawisz na pilocie i jednocześnie zróbcie zdjęcie. Teraz wystarczy, że zerkniecie na wykonane zdjęcie. Jeżeli dioda, którą właśnie sfotografowaliście zmieniła się w świecący białym światłem punkt to znaczy, że Wasz aparat prawdopodobnie będzie w stanie robić zdjęcia w podczerwieni. Niestety test ten nie daje 100 proc. odpowiedzi i czasem zdarza się, że na zdjęciu wychodzi biała plamka, lecz aparat nie jest w stanie zrobić fotki z filtrem IR.

Oto parę aparatów, które były testowane przez różne osoby i robią zdjęcia w podczerwieni: Nikon (D40, D50, D70, D70s), Canon (350D, 400D, seria G), Olympus (modele serii E). Osobiście zdjęcia IR robię Nikodem D70 i jest to jeden z lepszych aparatów do tego typu fotografii. Test który przeprowadziłem z pilotem widać na fotografii numer 1. Część aparatów posiada bardzo mocny filtr, który wbudowany w aparat zapobiega docieraniu promieni IR do matrycy przez co nie można nim robić zdjęć – chyba, że oddacie go do firmy, która je wymontowuje bo tak też można. Jednak jest to według mnie trochę ryzykowne i przede wszystkim traci się gwarancję producenta na sprzęt.

Obiektyw też ważny

Rozprawiliśmy się z aparatem. Jeśli posiadamy zwykłą „małpkę” nie ma problemu. Bardziej skomplikowana jest sprawa jeżeli posiadamy lustrzankę cyfrową. Problem tkwi w tym, że nie wszystkie obiektywy potrafią bez przeszkód robić fotografie IR. Część z nich nie nadaje się do tego celu ze względu na tzw. Hot Spot. Listę obiektywów oraz opis plamki znajdziecie tutaj.

Przygotowujemy aparat do zdjęć

Łatwo powiedzieć trudniej zrobić. Zakładamy jednak, że jesteście już wyposażeni w odpowiedni aparat (i ewentualnie dobry obiektyw) oraz filtr IR. Przychodzi teraz najważniejszy moment – pomiar balansu bieli. Zapomnijcie o zwykłym automatycznym pomiarze balansu bieli jeżeli chcecie osiągać naprawdę piękne fotki. Wiadome jest w fotografii, że im więcej rzeczy trzeba zrobić manualnie tym lepiej dla zdjęć. Musicie wziąć teraz instrukcję waszej cyfrówki i uważnie przestudiować dział dotyczący ustawiania balansu bieli (white balance). Ważne jest aby znaleźć opcję, która pozwoli nam zadziałać tak aparat aby można było ustawić balans bieli na czymś zielonym. Wystarczy stanąć przed trawnikiem i ustawić balans bieli na nim. Spowoduje to sytuację taką, że aparat będzie brał za biały kolor to co w rzeczywistości będzie zielone, co w połączeniu z filtrem IR daje fenomenalne rezultaty choćby pod postacią białych roślin. Niestety dokładniej nie da się tego opisać gdyż każdy aparat i ustawianie w nim tych opcji diametralnie się różnią. Musicie polegać w tym momencie na swojej instrukcji obsługi. Co ważne – balans bieli ustawiajcie z założonym już filtrem IR.

Robimy zdjęcia

Najlepsza część przed nami. Daliśmy sobie, mam nadzieję, jakoś radę ze wszystkimi poprzednimi ustawieniami, a więc czas pstrykać zdjęcia. Co ważne, aby zrobić ładne fotki udajcie się gdzieś w plener, gdzie jest dużo zieleni i otwartych przestrzeni. Robienie zdjęć IR we wnętrzach czy też samych budynków nie da tego, na czym nam zależy. Kiedy znajdziemy odpowiednie miejsce, rozstawiamy sprzęt. W przypadku fotografii w podczerwieni jest trochę podobnie, jak przy robieniu zdjęć nocą. Przede wszystkim podstawą jest statyw. Bez niego nie uda się nam zrobić dobrego, ostrego zdjęcia, ponieważ czasy naświetlania są przeważnie wystarczająco długie, aby uniemożliwić człowiekowi nieruchome utrzymanie aparatu.

Pamiętajcie o paru zasadach – ustawiamy przykładowo czas otwarcia migawki na 10-15 sekund, a więc obiekty które fotografujemy muszą być nieruchome. Nawet drzewa poruszające się na wietrze zleją się na zdjęciu jak jeżdżące samochody. Oczywiście czasem może być taki zamysł fotografa, aby tak wyszło, ale zostawmy
to na później. Póki co trzeba opanować podstawy. Ustawiliśmy więc już statyw, filtr na obiektywie, balans bieli jest OK. – czas robić zdjęcia. Wybierzcie miejsce, ustawcie wszystko i pamiętajcie o długim czasie naświetlania (raczej nie mniej niż 1-2 sekundy, przeważnie dla dobrych zdjęć robi się nawet 15-30 sekund co także zależy od nasłonecznienia danego dnia). Uwaga – może być wam trudno skadrować zdjęcie, ponieważ przez filtr IR przeważnie nic nie widać, możecie w tym wypadku odkręcić filtr (nie wyłączajcie sprzętu bo balans bieli może się zresetować i trzeba ustawiać będzie go od nowa), ustawić kadr, a następnie z powrotem założyć go. Teraz pozostało zrobić zdjęcie (nie ruszajcie aparatem – polecam wężyk spustowy lub po prostu ustawcie w aparacie jeśli macie opcję dzięki której aparat sam zrobi zdjęcie po paru sekundach od naciśnięcia spustu).

Co nam wyszło, czas przerobić

Fotografie z różnych aparatów wychodzą w różny sposób. Jedne są całe czerwone, inne już od razu mają dobre barwy. Osobiście korzystam do zdjęć IR z Nikona D70 z którego zdjęcia wychodzą charakterystycznie brązowe, ale dość ciemne.
Takie zdjęcia to dopiero połowa drogi do docelowej fotografii IR. Czas na obróbkę w programie. Poniżej na zdjęciach widać proces przekształcania zdjęcia, ale po kolei. Wpierw otwieramy fotografię w programie komputerowym (ja posługuję się programem Adobe Photoshop 7.0 CE) i mamy jako przykład fotografię numer 2.
Fotografia numer 2 - screenshot pokazuje zdjęcie otworzone w programie Photoshop. Jest to fotografia bezpośrednio z aparatu. Ciemna barwa świadczy o krótkim czasie naświetlania. / Fot. Tomasz Idzikowski

Wpierw usuwamy szumy ze zdjęcia (Photoshop: Filtr->Szum->Usuń kurz i rysy). Następnie wykonujemy auto-poziom (Photoshop: Obrazek->Dopasuj->Auto-Poziomy). Zdjęcie stało się widoczne – fotografia numer 3.
Fotografia numer 3 - fotografia staje się widoczna oraz następuje jak sama nazwa wskazuje auto-poziom barw. Usunęliśmy już także szum (kurz i rysy). / Fot. Tomasz Idzikowski

Czas na gwóźdź programu – mieszanie kanałów (Photoshop: Obrazek->Dopasuj->Mieszanie Kanałów). W tym miejscu mamy do dyspozycji 3 kanały wyjściowe – RGB. Wybieramy kanał R (Czerwony) i zmieniamy wartości według fotografii numer 4, następnie postępujemy zgodnie ze zdjęciem numer 5 co do kanału B (Niebieski). Kanał G (Zielony) pozostawiamy bez zmian.
Fotografia numer 4 - mieszanie kanałów cz.1 / Fot. Tomasz Idzikowski Fotografia numer 5 - mieszanie kanałów cz.2 / Fot. Tomasz Idzikowski

W tym momencie nasze zdjęcie prezentuje się tak jak fotografia numer 6.
Fotografia numer 6 - zdjęcie po przeprowadzeniu podstawowych zmian. Teraz każdy może dowolnie zmieniać barwy i ich nasycenie choć ja zazwyczaj tylko delikatnie je uwydatniam (najczęściej niebo). Jeśli ktoś chce natomiast to może całkowicie zmienić kolorystykę fotografii. / Fot. Tomasz Idzikowski

Teraz przyszedł czas na detale. Podam tutaj tylko, że korzystając z programu takiego jak Photoshop można naprawdę wiele zdziałać dzięki choćby zmianom nasycenia i barwy (Photoshop: Obrazek->Dopasuj->Barwa/Nasycenie). Możemy w ten sposób manipulować kolorami jednak ja polecam aby dzięki temu narzędziu podkreślać jedynie barwy fotografii, która powstała nam bezpośrednio po wymieszaniu kanałów. Po prostu zawsze wolę zachować umiar w modyfikacjach choć często się one przydają. Często fotografie IR „prosto z aparatu” po auto-poziomach są bardzo ładne lub po wymieszaniu kanałów bez żadnej dodatkowej pracy komputera.

Koniec końców …

Mam nadzieję, że moje krótkie opracowanie przydało Wam się w praktyce lub zachęciło do spróbowania swoich sił w fotografii IR. Temat jest oczywiście o wiele bardziej rozbudowany i skomplikowany jednak przedstawiłem tu parę podstawowych zasad dzięki którym możemy rozpocząć zabawę z podczerwienią. Myślę, że warto, gdyż można naprawdę urozmaicić i rozbudować swój warsztat fotograficzny. Robienie wciąż tego samego nie musi być nudne jeśli tylko wiemy, jak wprowadzać nowe elementy. Oczywiście sposób, który przedstawiłem jest tym, z którego obecnie korzystam, a jednocześnie jednym z setek innych. Każdy po pewnym czasie znajdzie ulubioną metodę, która daje najciekawsze według niego rezultaty, zarówno mowa tutaj o ustawieniach samego aparatu, konfiguracji sprzętu, jak i oczywiście zabawie z ogromną liczbą opcji oferowanych przez programy graficzne. Mimo wszystko – zachęcam!

Gotową galerię możecie obejrzeć tutaj.

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (11):

Sortuj komentarze:

Maciej Majewicz
  • Maciej Majewicz
  • 14.05.2011 16:59

Dobry początek... Zabrałem się do tego jako zielony myśląc, że rolnikowi w polu samo rośnie... :)))
Teraz sięgam po literaturę i bez niej nie wiele można byłoby zdziałać... :)
Chętnie przeczytał bym jeszcze kilka wskazówek na tan temat.

Komentarz został ukrytyrozwiń
Dawid
  • Dawid
  • 05.02.2011 19:41

podczerwień???? czy aby na pewno??

Komentarz został ukrytyrozwiń
gosiek
  • gosiek
  • 19.01.2011 14:07

Polecam również efekty takiej pracy: Bydgoszcz w podczerwieni. http://www.mmbydgoszcz.pl/blog/entry/4962/...Bydgoszcz+w+podczerwieni....html

Komentarz został ukrytyrozwiń
Tomek Szejnoch
  • Tomek Szejnoch
  • 06.11.2010 16:48

Wszystko super. Ale problem zaczyna się tu: "Wystarczy stanąć przed trawnikiem i ustawić balans bieli na nim".
W Nikonie D40, którego używam ani razu mi się to nie udało - zawsze jest komunikat "nie można ustawić balansu bieli". Próbowałem w różnych sytuacjach, w ostrym słońcu, długie czasy - wszystko na nic.
Co radzisz?

Komentarz został ukrytyrozwiń

Więcej takich artykułów, proszę o więcej!

Komentarz został ukrytyrozwiń

(+) Dzięki, Tomku. Będę sobie te informacje dawkować. Najpierw poodkurzam. Nie wiedziałam, że trzeba. ;-)

Komentarz został ukrytyrozwiń

Fajny tekst :). Ja efekty specjalne podobne w kolorystyce do fotek j/w edytuję w Corelu. Ten programik potrafi dużo. I robię to ze zwykłych zdjęć.

Komentarz został ukrytyrozwiń

"+" naprawdę dobry tekst!

Komentarz został ukrytyrozwiń

Bardzo dobry tekst +

Komentarz został ukrytyrozwiń
  • Autor usunął profil
  • 19.06.2007 20:52

(+) Gratuluje Tomku!!! Swietny artykul... witamy w klubie :-)))

Komentarz został ukrytyrozwiń

Dziękujemy za Twoją aktywność w serwisie wiadomosci24. Do zobaczenia niebawem w innym miejscu.

Copyright 2017 Wiadomosci24.pl
#PRZEPROWADZKA: Dowiedz się więcej

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.