Mocarstwa decydujące w 1815 roku o porządku polityczno-terytorialnym zignorowały aspiracje narodów, zwłaszcza tych podporządkowanych i wynaradawianych. Przyczynami rewolucyjnych wystąpień były kwestie polityczne, społeczne i wolnościowe. Społeczeństwa żądały większych praw, a narody wolności. System

pokongresowej Europy zaczął się kruszyć. Wśród zniewolonych narodów wzrastały rewolucyjne nastroje, które prowadziły do zbrojnych wystąpień
W 1822 roku niepodległość ogłosiła Grecja, która na mocy postanowień końcowych z 1830 roku stała się państwem całkowicie niepodległym. W tym samym roku spod hegemonii Holandii uwolniła się Belgia. Niemcy i Włochy dążyły do zjednoczenia rozbitych politycznie narodów. W rezultacie tych wystąpień więcej jednak było klęsk i represji niż zgody rządzących na reformy.
Nie bez znaczenia na wzrost rewolucyjnych nastrojów miał romantyzm. Kult walki, wolności, wybitnej jednostki "walczącej za miliony", to literacka atmosfera epoki romantyzmu, silnie wpleciona w realne historyczne wydarzenia. Atmosfera, która podgrzewała do walki, zwłaszcza wrażliwą młodą inteligencję.
Walka narodu bez państwa o państwoW listopadową noc 1830 roku, w atmosferze rewolucyjnych nastrojów w Europie, do walki przeciw Rosjanom wystąpili Polacy. Decyzja o wybuchu powstania była wypadkową wydarzeń wewnętrznych jak i zewnętrznych. Zawsze żywe wolnościowe nastroje Polaków gwałtownie wzrosły, gdy na ziemie polskie napływały wieści o rewolucji we Francji, Belgii, o wolnościowych sukcesach innych narodów.
Na wolnościowe dążenia Polaków wpływ miała również polityka carska wobec ziem i narodu polskiego. Powstaje ruch spiskowy, którego aktywnymi uczestnikami są ludzie młodzi, którym obcy był kompromis politycznych ówczesnych autorytetów czy uległość konserwatystów dążących do trwałego związku z Rosją.
Młodzież demonstrowała swoje nastroje uczestnicząc masowo w manifestacjach patriotycznych. Powstają organizacje spiskowe, a jedną z nich było Sprzysiężenie Podchorążych Piotra Wysockiego, którego celem było przygotowanie zbrojnego powstania.