Wiadomości24 > Cywilizacja > Społeczeństwo > Prawo znane czy nieznane? Co Polacy o nim wiedzą?

Pozycja materiału w rankingach:

#21210 wg odsłon (miesięczny)

21210 miejsce

Dział: Społeczeństwo

Ocena: 20pkt

Oceń:

Prawo znane czy nieznane? Co Polacy o nim wiedzą?

Dodał(a): Radek Wasilewski
2011-06-20 07:47
Odsłon: 3157
Komentarzy: 5

Tagi:

Czy "przeciętny Kowalski" orientuje się w zagadnieniach prawnych? Co sądzi na temat przepisów? Czy polskiemu prawu potrzebne są jakieś zmiany?

Prawo jest przedmiotem refleksji już od czasów starożytnych. Jego definicja, istota i cele zmieniały się pod wpływem rozwoju dziejowego. Fachowe rozważania należałoby pozostawić filozofom i socjologom prawa, ale czy obecny system jest przez Polaków odbierany jako prawo? Jako ars boni et aequi [przyp. red. - sztuka słuszności i sprawiedliwości]? Jako prawo dobre, słuszne i sprawiedliwe, czy może „obce”, złe? Zapytałem o to mieszkańców Szczecina.

Polak a prawo

Jak się okazuje, z wiedzą Polaków o prawie nie jest najlepiej. Cieszy przynajmniej, że ludzie wiedzą, czym jest Konstytucja czy ustawa.
- Konstytucja… to jest najwyższe prawo - odpowiada bez namysłu pani Maria, klientka hipermarketu w centrum Szczecina. - To znaczy, że jest najważniejsza i określa ogólnie działanie państwa.
Natomiast nieco trudniejsze pytania typowo prawne sprawiają problemy - np. prośba o wymienienie 10 praw i wolności konstytucyjnych. Największe problemy jednak powoduje dokładniejsze określenie, na czym takie prawo polega. Przykładem może być prawo do informacji publicznej (a raczej jego realizacja).
- To chyba chodzi o to, że mamy dostawać informację? - domyśla się pan Grzegorz, pacjent jednej ze szczecińskich przychodni. Pytany jednak o coś więcej, odpowiada, że nie orientuje się w tym temacie.
Faktycznie, może z prawem konstytucyjnym obywatel ma na co dzień małą styczność, więc pomyślałem, że prawo cywilne powinno być trochę lepiej znane. Okazuje się, że - niestety - niekoniecznie. Co prawda, każdy pytany odpowiada hasłami związanymi z prawem cywilnym, jednak zasada równości stron jest nie wszystkim znana. Można się spotkać z odpowiedziami, że przedsiębiorca ma wyższą pozycję, że ma prawo narzucać swoje zdanie – nic bardziej błędnego.
Dość codzienną czynnością jest reklamacja zakupionych towarów. Smucić może, że niektórzy nie mają pojęcia, jak należy skutecznie zareklamować wadliwą rzecz. Także nie każdy wie, że o pomoc można się zwrócić do Rzecznika Konsumentów, czy innych instytucji. Prawo karne okazuje się nie do końca znane, ale budzi największe kontrowersje i zainteresowanie. Można poczuć lekką ulgę, że Polacy w większości są w stanie powiedzieć, co może być przestępstwem, a co nie – ale to dyktowane jest w większości sumieniem, moralnością, wychowaniem.
- To oczywiste, że kraść nie można! – oburza się pani Jadwiga. – Ja całe życie ciężko i uczciwie pracowałam i jestem dumna! – po czym w dosadny sposób wyraża, co myśli o złodziejach.
„Po macoszemu” traktuje Polak wykroczenia, uznając je, po części, za nikomu nieszkodliwe. Okazuje się jednak, że samo pojęcie wykroczenia niewiele mówi Polakom.
- Wykroczenie to, jak na przykład przejdę na czerwonym świetle… - odpowiada z namysłem pan Edward. Zapytany o kilka innych przykładów – zaczyna intensywnie się zastanawiać i ostatecznie rezygnuje z testu.
Prawo pracy jest obywatelom w zdecydowanej większości nieznane. Pracownicy z reguły nie znają swoich praw, a ponadto obawiają się o nie walczyć, ponieważ boją się konsekwencji – utraty pracy. Wolą więc milczeć.
Jeszcze bardziej obce są tylko: prawo międzynarodowe i prawo europejskie. Tutaj niektóre zagadnienia są znane tylko ze względu na politykę. Z reguły jednak ogranicza się ta znajomość do podania nazw niektórych organów, instytucji.
Co w prawie trzeba zmienić wg mieszkańców Szczecina? -->

Zobacz także:

OFFline profil autora

Autor: Radek Wasilewski

Artykuły (25) Galerie (1) Średnia ocen (4.19)

Wiek: 22 | Miejscowość: Szczecin | Kraj: Polska

O mnie: Rodowity szczecinianin. Student prawa na WPiA Uniwersytetu Szczecińskiego. Pasjonat języka niemieckiego, jak też wielbiciel samych Niemiec. Uwielbiam podróże małe i duże oraz wiele innych, niekoniecznie ze sobą związanych, rzeczy :).

Ostatnie artykuły autora:

Pozycja autora w rankingach:

Dodaj do

Komentarze: 5

Sortuj komentarze:

Janina Bieleńko 20.06.2011 22:01

Ocena:

Niestety, pani Aniu, zemściła się naiwna wiara, że ludzie pewnych zawodów są gwarantem bezpiecznej transakcji.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Witold Kossakowski 20.06.2011 21:25

Ocena:

Niestety w każdym zawodzie znajdą się 'czarne owce' :( Nawet wśród notariuszy.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Anna Krajewska 20.06.2011 18:49

Ocena:

Znajomość prawa zależy od wielu czynników.Każdy z nas posiada podstawowe wiadomości z zakresu prawa.
Najbardziej znane jest nam tzw."minimum rolowe",czyli znajomość prawa wynikająca z wykonywanego zawodu lub pełnionej roli społecznej.
Prawo ad hoc(doraźne) poznajemy wtedy,gdy jest to niezbędne,czyli na bieżąco razem z zaistniałą sytuacją(rozwód, adopcja,wypadek,etc).

Myślę,że interpretacja prawna nie ma tu większego znaczenia.

Największym naszym błędem (obecnie)jest nieznajomość wszystkich dokumentów które podpisujemy.

@Pani Janino,właściciel nawet nie zainteresował się co podpisuje;)Czy podłożony akt notarialny (pełnomocnictwo)był czytelny i zrozumiały czy też nie ,nie miało to żadnego znaczenia.Dokument nawet nie został odczytany.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Tomasz Kowalski 20.06.2011 13:37

Ocena:

Ciekawe jest tu zwłaszcza tak ogólne, obejmujące wszelkie niemal dziedziny życia ujęcie prawa, a więc właściwie - praw. Najlepiej pokazuje to jak ważny to obszar.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Janina Bieleńko 20.06.2011 08:45

Ocena:

Bardzo ważny temat. Zwłaszcza, że funkcjonuje powiedzenie, że "nieznajomość prawa nikogo nie tłumaczy". Artykuł mógłby być przyczynkiem do listy uwag obywateli do poszczególnych ustaw, które sprawiają kłopot w interpretacji. Ta mała czytelność przepisów, wzajemne znoszenie się czy wykluczanie (jeden paragraf na coś zezwala a inny zabrania) to wg mnie porażka ustawodawców zajmujących się merytoryczną i "literacką" stroną przepisów.
Pomysł na "podstawy prawa" jako przedmiot np. w średniej szkole popieram. Może byłoby np. mniej ofiar oszustów, żerujących na niewiedzy prawniczej - to refleksja po programie TV o właścicielu gospodarstwa rolnego, który wziął szybką pożyczkę pod zastaw nieruchomości, nie zdając sobie sprawy , że podpisuje pełnomocnictwo do dysponowania nieruchomością.
Inna rzecz, że w procederze przestępczym wziął udział notariusz, bo to jego zadaniem było uświadomić gospodarza, jakie skutki prawne niesie podpisywany dokument.
Mając taki przykład z życia, zdecydowanie wolałabym sama umieć przeczytać ze zrozumieniem przepis, czy dokument, niż posiłkować się takim nieprawymi osobnikiem w służbie prawa... i własnych interesów.

Komentarz został ukrytyrozwiń