Przez pierwsze trzy wtorki marca 2017 roku TVP Kultura pokazuje spektakle z udziałem zmarłej w wieku 102 lat w lutym bieżącego roku znakomitej aktorki Danuty Szaflarskiej. Po „10 piętrach” Witolda Adamka i „Podróży do Wenecji” Janusza Majewskiego pokazano absolutną perełkę wydobytą z przepadzistego archiwum telewizji publicznej – spektakl "Motyl na antenie" Vaclava Havla (1936 – 2011) w reżyserii Wandy Laskowskiej (1921 – 2016) i realizacji telewizyjnej Barbary Borys – Damięckiej. Jedną z pierwszych sztuk przyszłego ostatniego prezydenta Czechosłowacji i pierwszej głowy państwa czeskiego przełożyła na język polski Irena Bołtuć (1926 – 2000). Scenografia została przygotowana przez Andrzeja Sadowskiego (1925 – 2009).
Jednoaktówka "Motyl na antenie" to typowy przykład teatru absurdu (z politycznym kontekstem) w iście beckettowsko - witkacowskim charakterze (warto tu przypomnieć, iż Wanda Laskowska na fali tzw. "odwilży" po śmierci Stalina przywróciła teatrowi polskiemu sztuki Witkacego wystawiając kilka z nich na scenie stołecznego Teatru Dramatycznego). Jej bohaterem jest Honza, pisarz intelektualista (na co dzień lektor w magazynie rolniczym), grany przez Jana Kobuszewskiego (rocznik 1934), który właśnie obchodzi swoje 30. urodziny. Wraz z żoną Mileną – w tej roli występuje Wanda Koczeska (1937 – 2008) zastanawia się nad tematem swojego kolejnego awangardowego dzieła. Na urodzinowym przyjęciu jest jeszcze jego teściowa (Danuta Szaflarska), która co chwila opowiada jakąś makabryczną opowieść. W pewnym momencie z pokoju obok do ich uszu dochodzi głos cieknącej wody. Zaczynają się zastanawiać, jak zapobiec zalaniu mieszkania. Najprostszym sposobem byłoby obudzenie śpiącego na bujanym fotelu sublokatora, Baszty, który jest hydraulikiem (Aleksander Dzwonkowski; 1907 – 1977), ale nikt ze zgromadzonych tego nie robi z powodu paraliżującego ich strachu. Woda stopniowo zalewa mieszkanie. Gdy wreszcie budzi się hydraulik, zaczyna opowiadać rodzinie pisarza sen.
Niezwykłości spektaklowi pokazanemu w cyklu "Miesiąc z Danutą Szaflarską" dodaje fakt, iż powstał on w 1968 roku i jak dotąd nie był pokazywany w Telewizji Polskiej, choć w ówczesnym czasie dwukrotnie zapowiadano jego emisję (w maju i w sierpniu). Najprawdopodobniejszym powodem skazania przedstawienia na niebyt były polityczne wydarzenia tamtego roku w Czechosłowacji, które przeszły do historii jako praska wiosna i aktywny w nich udział autora, Vaclava Havla. Dobrze więc się stało, że kierownictwo Teatru Telewizji i TVP Kultura po blisko półwieczu udostępniło ten „półkownik” (ile jeszcze ich zalega na półkach archiwów budynku przy Woronicza?), spektakl skromny, czarno – biały, trwający niecałą godzinę, a mówiący niełatwą do przełknięcia prawdę o kondycji człowieka w określonych warunkach społeczno – politycznych oraz urzekający maestrią aktorstwa. Po 49 latach TVP Kultura złożyła hołd twórcom tego przedstawienia, w większości już nieżyjącym (stąd w powyższym tekście daty urodzin i śmierci poszczególnych artystów). Brawo i uznanie za to dla telewizji publicznej.
![od 7 lat](https://s-nsk.ppstatic.pl/assets/nsk/v1.211.2/images/video_restrictions/7.webp)
Jak czytać kolory szlaków turystycznych?
Dołącz do nas na Facebooku!
Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!
Kontakt z redakcją
Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?