Przewodnik wakacyjny. Na zachód od Łańcuta. Krzemienica, zabytki

Dodał(a): Gabriela Blajer
2011-09-14 07:28
Odsłon: 3193
Komentarzy: 4

Tagi:

Krzemienica to niewielka wieś lokowana w XIV wieku przez Ottona z Pilczy, herbu Topór i usytuowana na zachód od Łańcuta. Na uwagę zasługuje tu przede wszystkim kościół filialny pw. św. Jakuba Starszego, źródełko oraz kapliczka na wodzie.

Kościół w Krzemienicy / Fot. Gabriela Blajer

Trochę historii

Krzemienica lokowana była w XVI wieku przez Ottona z Pilczy herbu Topór, który pełnił funkcję starosty generalnego ziemi ruskiej i wojewody sandomierskiego. Pierwszą wzmiankę na temat tej malowniczej wioski odnaleźć można w dokumencie kardynała, legata Dymitra z 1384, gdzie występowała jako Cremnecz. W średniowieczu pojawiło się jeszcze kilka innych nazw tej wsi: Czremnicza, Kremnitz oraz Kremnetzstein.

Tradycja mówi, że pierwszymi mieszkańcami Krzemieniecy byli górnicy z Węgier, z miejscowości Kremnita, ale też niemieccy osadnicy. Na przestrzeni dziejów wieś stanowiła własność Pileckich, Stadnickich i Lubomirskich. Na przełomie wieku XVII i XVIII była jedną z posiadłości rzeszowskiej linii Lubomirskich, która wywodziła się od Hieronima Augustyna - brata Jerzego Sebastiana, który był z kolei dziedzicem Łańcuta.

Kapliczka Matki Bożej na stawie w Krzemienicy. / Fot. Gabriela Blajer

Później, w roku 1745, wieś przeszła w ręce Antoniego Lubomirskiego. Zmarł on bezpotomnie, więc Krzemienica przeszła w posiadanie jego brata Stanisława. Ostatnimi dziedzicami Krzemienicy byli Potoccy z Łańcuta.

W wieku XVIII Krzemienica była kilkakrotnie oddawana w dzierżawę. Na jej terenie istniały dwa folwarki. Jeden znajdował się w centrum wioski i należał do jej właścicieli, a drugim, który był usytuowany w południowej części Krzemienicy, dysponowali najpierw Dominikanie z Łańcuta, a później Potoccy.

Kościół filialny św. Jakuba Starszego

W Krzemienicy znajduje się zabytkowy kościół filialny pw. św. Jakuba Starszego. Usytuowany jest on na sztucznym wzniesieniu w samym sercu wsi. Przylegają do niego stare budynki szkolne, a na wprost znajduje się nowy kościół parafialny pw. św. Matki Boskiej Pocieszenia.

Kościół jest gotycki, drewniany. Dzieli się na dwie części, z kruchtami od północy i zachodu, a także wydłużonym prezbiterium zamkniętym trójbocznie. Ma konstrukcję zrębową, która jest wzmocniona lisicami. Trzy nawy wydzielone są drewnianymi słupami.
Ciekawy jest także rokokowy, pochodzący z połowy XVIII wieku ołtarz główny. Rzeźby, które się w nim znajdują wykonane zostały przez Tomasza Huttera, a przeniesiono je tutaj około 1800 roku z kościoła oo. Dominikanów w Łańcucie.

W pobliżu starego kościoła znajduje się drewniano-murowana dzwonnica.

Zobacz także:

OFFline profil autora

Autor: Gabriela Blajer

Artykuły (99) Galerie (20) Średnia ocen (3.59)

Miejscowość: Rzeszów | Kraj: Polska

O mnie: Miłośniczka kapsli z Tymbarków i rogalików z nadzieniem cynamonowym. Zakochana w dziennikarstwie i książkach. Fanatyczka języka migowego i wszelkich form marnotrawstwa papieru. Uzależniona od pomalowanych paznokci, herbat owocowych i ludzi. Wielka... więcej

Ostatnie artykuły autora:

Pozycja autora w rankingach: