Facebook Google+ Twitter

Pytania rozmaite. Nie tylko o prawie autorskim

Po napisaniu kilku tekstów uporządkowanych tematycznie w mojej skrzynce mailowej pozostało kilka pytań nie związanych bezpośrednio z żadną z poruszanych dotychczas kwestii. Dlatego dzisiejszy artykuł poświęcę odpowiedzi właśnie na nie.

1. Czy służbowa wymiana postów (uwagi, porady, zalecenia oraz niegrzeczne zachowania) pomiędzy redakcją a autorem jest chroniona tajemnicą korespondencji? (Mirnal)


Pod pojęciem korespondencji należy rozumieć zarówno korespondencje listowną, jak i prowadzoną za pomocą innych środków (telegraficzną, tekstową i przy wykorzystaniu emaila). Ze względu na fakt, iż ze swojej natury jest ona skierowana do oznaczonego podmiotu, a przekazanie mu określonych treści wiąże się z pewnym zaufaniem ze strony nadawcy, jej upublicznienie wymaga zgody obydwu stron, tj. zarówno nadawcy, jak i adresata [zob. również T. Grzeszak (w) J. Barta (red.) System prawa prywatnego. Prawo autorskie. Tom 13, Warszawa 2003, s. 494].
Należy podkreślić, że korespondencja podlega ochronie bez względu na to, do jakiego podmiotu zostaje skierowana. Jeżeli więc z treści listu lub też ze sposobu jego przekazania nie wynika zgoda Autora na rozpowszechnianie, również Redakcja związana jest tajemnicą korespondencji. W sytuacji, kiedy Autora łączy z Redakcją stosunek umowny (kreowany np. przez regulamin korzystania z usług) dokonując oceny zaistnienia przesłanki zgody należy przeanalizować treść tej umowy. Przykładowo - może z niej wynikać, iż przekazanie tekstu w określony sposób oznacza zgodę na jego rozpowszechnienie.


2. Czy wypowiedzi np. polonistów (porady językowe) wymagają zgody na cytowanie we własnych artykułach? (Mirnal)

Nie, jeżeli jest to dokonywane w ramach tzw. prawa cytatu, uregulowanego w art. 29 prawa autorskiego. Jako że problematyka prawa cytatu była już przeze mnie analizowana, w tym miejscu wskaże jedynie na zasadnicze kwestie, istotne z perspektywy zadanego pytania. Zgodnie z art. 29 pr. aut. wolno przytaczać w utworach stanowiących samodzielną całość urywki rozpowszechnionych już utworów lub drobne utwory w całości, w zakresie uzasadnionym wyjaśnieniem, analizą krytyczną, nauczaniem lub prawami gatunku twórczości. Napisany przez nas artykuł to "utwór stanowiący samodzielną całość", o którym mowa w przepisie. Jeżeli mamy do czynienia z krótką wypowiedzią polonisty, może zostać przytoczona w całości, w przypadku wypowiedzi dłuższych - ich fragmenty. Zawsze jednak należy pamiętać o podaniu, kto jest autorem przytaczanego tekstu. Skorzystanie z prawa cytatu można w przedstawionej sytuacji uzasadniać np. potrzebą wyjaśnienia lub dokonania analizy krytycznej. Trzeba jednak pamiętać, bo nie przekroczyć tak zakreślonych granic.


3. Czy nagrywanie wypowiedzi lekarzy, urzędników i publikowanie w mediach (ilustracja np. łapówkarstwa) ma podstawy prawne w prawie autorskim? (Mirnal)

Przedstawiona kwestia nie znajduje rozstrzygnięcia w prawie autorskim, tylko w przepisach kodeksu cywilnego. Na ich podstawie należy wskazać, że nagrywanie i rozpowszechnianie głosu osób, które nie wyraziły na to zgody, stanowi naruszenie ich dóbr osobistych (art. 23 k.c.). Oceniając konkretną sytuację trzeba jednak rozstrzygnąć, czy naruszenie to było bezprawna. Problem bezprawności naruszenia dóbr osobistych został przeze mnie zarysowany w artykule dotyczącym ochrony prawa do wizerunku. Stąd też w tym miejscu pozostaje mi wskazać jedynie, że okoliczność wyłączającą bezprawność naruszenia może stanowić (choć nie jest to bezsporne) działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego. Wydaje się, że dziennikarz (np. prowadzący tzw. "śledztwo dziennikarskie"), rozpowszechniający wypowiedzi czy wizerunek, ilustrujące np. łapówkarstwo, może skutecznie podnosić argument podejmowania wskazanych działań w tym właśnie celu. Należy jednak pamiętać, że w sytuacji, gdy okaże się, że zgromadzone materiały zostały np. błędnie przez dziennikarza zinterpretowane i - co za tym idzie - doszło do bezpodstawnego posądzenia kogoś o popełnienie występku, osoba ta może skierować przeciw dziennikarzowi środki prawne, przysługujące mu na podstawie art. 24 k.c., tj. służące do ochrony dóbr osobistych (np. żądanie przeproszenia, a nawet - jeśli wykaże winę po stronie dziennikarza - zapłaty odszkodowania lub zadośćuczynienia).


4. Czy morderca odsiadujący np. dożywocie, może być autorem scenariusza filmowego opartego na swojej zbrodni i brać za to pieniądze? (Mirnal)

Fakt, że dana osoba odbywa karę dożywotniego pozbawienia wolności nie oznacza, że przestaje być uczestnikiem obrotu cywilno-prawnego i traci zdolność do dokonywania czynności prawnych. Tym samym może ona zawrzeć umową, przewidującą wynagrodzenie za scenariusz, które jest autorem i umowa taka będzie w pełni skuteczna. W polskim sądownictwie mieliśmy do czynienia z przypadkiem, że osoba odbywająca karę pozbawienia wolności pozwała dziennikarza, które przeprowadziwszy z nią wywiad napisał na jego podstawie książkę. Co prawda powództwo zostało wtedy oddalone, jednak z innych przyczyn, aniżeli niedopuszczalność pobierania wynagrodzenia za dzieło, którego treść opiera się na popełnionym czynie niedozwolonym.

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (0):

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2017 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.