Facebook Google+ Twitter

Racjonalny rozwój społeczny - Frieske o Podgóreckim

Przemyślenia dotyczące tego jak urządzać świat towarzyszą ludzkości od wieków. Kwestia tego jak powinno wyglądać społeczeństwo fascynowała myślicieli już od czasów Platona. "Adama Podgóreckiego próby racjonalizowania świata" Kazimierza Frieskego wpisuje się w ten nurt.

Problem zmiany społecznej przedstawił autor "Państwa" jeszcze na długo przed erą chrześcijaństwa, zatem jak pisze profesor Kazimierz Frieske z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego: "Obmyślanie zmiany społecznej to pokusa, której dzieje są zapewne równie długie, co dzieje grzechu czy dzieje głupoty".

Nieutopijna utopijność

Autor w tekście: „Adama Podgóreckiego próby racjonalizowania świata” podaje kilka przykładów wiecznie żywej „idei postępu”. Przytacza wspomnianego już Platona, Arystotelesa, Condorceta. W podrozdziale „Pokusy” przypomina kilka utopijnych projektów modernizacji społecznej, mniej czy bardziej racjonalnych, jak sam pisze. Te projekty utopijne służą również współcześnie, stanowiąc swego rodzaju drogowskaz.

Idea państwa społecznej solidarności, jak pisze autor nie powstała przecież wczoraj, bo choć dziś jest mowa o „państwie korygującym efekty rynkowej dystrybucji zasobów” to pomysł zrodził się z utopii wieki temu. Rachunek prawdopodobieństwa wymyślony przez Condorceta znalazł zastosowanie sto lat później w systemie zabezpieczeń socjalnych. Autor w tekście ukazuje jakie piętno na późniejszych myślicielach odbili ich „ojcowie”. Pokusa zmiany społecznej jest obecna od zawsze, skutek jest inna sprawą. Autor jest zdania, że warto analizować „programy praktycznego stosowania systematycznej wiedzy”, które znamy z historii. Warto także pomyśleć nad tym, dlaczego dla dzisiejszych reform mimo zgromadzonej wiedzy wynika tak niewiele.

Mimo niewątpliwego postępu w nauce, mimo tego, że socjolodzy wiedzą i potrafią o wiele więcej niż kiedyś, projekty zmian społecznych nadal pozostawiają wiele do życzenia. Należy wobec tego – twierdzi autor – przestać się zachwycać tym ile wiedzy posiadamy, a zastanowić się co ze zdobytą wiedzą potrafimy i chcemy uczynić. Rozwiązywanie problemów społecznych tylko w niewielkiej części zależy od systematycznie zebranej wiedzy: „Między innymi dzięki systematycznym badaniom naukowym, na świecie nie brakuje żywności, ale… blisko osiemset milionów ludzi nie dojada…”. Systematycznie zdobywana wiedza i doświadczenie są nieudolnie wykorzystywane, mniejsza już o to przez kogo.

Wiedza, którą dysponują socjologowie mimo tego, że jest nieuporządkowaną i z której trudno uzyskać proste schematy teoretyczne jest wystarczająca, by, mówiąc kolokwialnie, „naprawiać świat”. Potrzeba jedynie odpowiednio ją wykorzystać.

Tok postępowania właściwego

Procedura projektowania zmiany społecznej A. Podgóreckiego spisana w "Charakterystyce nauk praktycznych" nazwana tokiem postępowania celowościowego odpowiada jak należy właściwie postępować, by modernizacja przynosiła zamierzone efekty: sprawą podstawową jest postawienie właściwej diagnozy sytuacji wyjściowej. Jednak Podgórecki dostrzegł również, że zabieg ten może być rozumiany powierzchownie, poprzez opisanie problemu i ocenianie go, a nie w tym rzecz. Kolejnym problemem jest to, zastanawia się Podgórecki, na które cechy stanu rzeczy należy zwrócić uwagę stawiając diagnozę, a które można pominąć?

Zmiana - dzięki komu?

Autor tekstu „Adama Podgóreckiego próby racjonalizowania świata” dochodzi do wniosku, że jedną z podstawowych przyczyn niemożności przeprowadzenia zmian społecznych, które przyniosłyby pozytywne efekty jest to, że ci którzy je obmyślali i ci którzy czynią to teraz, są „obcy” w stosunku do problemów, które próbują rozwiązać. Z „zewnątrz” starają się stworzyć właściwe recepty, mimo że de facto tych problemów nie doświadczyli. „Wiedza lokalna czy lokalne sposoby obrazowania świata” są niestety ignorowane przez projektantów jakiejkolwiek zmiany. Taką sytuację dostrzegał Podgórecki i starał się przed nią przestrzegać. Zatem, twierdzi autor, nie ma jednej, uniwersalnej metody racjonalności przy pomocy której można stawiać diagnozy, rozwiązywać problemy.

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (0):

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2016 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.