Sobór Zmartwychwstania Pańskiego w Sankt Petersburgu

Dodał(a): Gabriela Semenowicz
2011-05-01 22:49
Odsłon: 1849
Komentarzy: 0

Tagi:

Cerkiew na Krwi jest jedną z najbardziej charakterystycznych budowli centrum Petersburga. Staroruski styl, w jakim jest wybudowana, odróżnia ją od neoklasycystycznych budowli okalających Newski Prospekt

Sobór Zmartwychwstania Pańskiego / Fot. Fot. Gabriela Semenowicz

Wybudowano ją w miejscu, w którym 1 marca 1881 r. zamachowiec z organizacji "Narodowej Woli" - Polak, I. N. Hryniewicki rzucił bombę w stronę cesarza - Aleksandra II. Dlatego też świątynia jest częściej nazywana Cerkwią na Krwi. Miejsce, w którym dokonano morderstwa znajduje się wewnątrz soboru, dlatego położona jest ona na nabrzeżu kanału. Do dzisiejszego dnia w nienaruszonym stanie zachowano fragment granitowego nabrzeża, na którym zamordowano cara.

Początkowo by uhonorować tragiczną śmierć Aleksandra II w miejscu wydarzenia wybudowano kaplicę, dopiero później ogłoszono konkurs na projekt świątyni. Zwycięzcami zostali architekt A.A Parland i I.W. Małyszew. Drugiemu z nich według legendy ukazała się Matka Boska, która podczas snu wskazała jak ma wyglądać świątynia.

Wizerunki świętych stworzone z mozaiki / Fot. Fot. Gabriela Semenowicz

Ikonostas cerkwi / Fot. Fot. Gabriela Semenowicz

Mozaikowe wnętrze cerkwi jest jedyną w Rosji kolekcją tego rodzaju sztuki o ogólnej powierzchni 7000 metrów kwadratowych. W większości jest ilustracją wątków z ewangelii. Mozaiki z nawy głównej przedstawiają ziemskie życie Zbawiciela, części zachodniej - Pasję, Ukrzyżowanie oraz Zmartwychwstanie, wschodniej natomiast- sceny po Zmartwychwstaniu.

Złocone napisy na ciemnoczerwonych granitowych płytach sławią najważniejsze czyny zamordowanego: reformę uwłaszczeniową z 1861 r. oraz podbój Azji Środkowej (1860 - 1881), natomiast umieszczone na dzwonnicy 144 mozaikowe herby guberni i miast rosyjskich głoszą powszechny żal po jego stracie.

Tradycyjnej roli sakralnej świątynia nie pełniła już od czasu poświęcenia. Zdecydowanie bardziej sprawowała funkcję pomnika niż cerkwi, gdzie odprawiano nabożeństwa jedynie w rocznicę śmierci Aleksandra II. Jednak również ta rola nie przypadła jej długo, gdyż po Rewolucji Październikowej, nowy ustrój starał się wykorzeniać wszelkie przejawy kultu religijnego.

Fragment nawy bocznej / Fot. Fot. Gabriela Semenowicz

Mozaika "Zofia Mądrością Boską" wykonana wg. oryginału W.W. Bielajewa / Fot. Fot. Gabriela Semenowicz

W 1917 r. do świątyni mógł wejść każdy, co przyczyniło się do wielkich strat - prawie całkowicie zniszczeniu uległy mozaikowe posadzki świątyni. W 1930 roku cerkiew pozbawiono funkcji sakralnych. Zaczęły się też pojawiać plany jej wyburzenia, i tak pewnie by się stało gdyby nie wybuch II wojny światowej. W czasie oblężenia ówczesnego Leningradu Cerkiew na Krwi zamieniono w tymczasową kostnicę. Po zakończeniu wojny przeznaczono ją w pomieszczenia magazynowe. Dopiero 1956 r. sobór uzyskał status zabytku architektury.

W 1970 r. Sobór Zmartwychwstania Pańskiego stał się filią muzeum Soboru Świętego Izaaka dzięki czemu można było przystąpić do prac renowacyjnych, które rozpoczęto jednak dopiero w 1980 roku. Zwiedzający mogą podziwiać świątynię od 1997 roku, kiedy to konserwatorzy zakończyli swoje dzieło. Sobór nie uzyskał funkcji sakralnych, zamieniając się w muzeum i jedną z najpopularniejszych atrakcji miasta.

Zobacz także: