Facebook Google+ Twitter

Szczawnica - znany kurort i miejsce spotkań artystów

Mało kto wie, że ta malownicza górska miejscowość u podnóża Pienin, od lat była bazą wypadową artystów: malarzy, poetów, pisarzy, muzyków i aktorów.

Pijalnia wód mineralnych / Fot. J.E.Lampert Nic dziwnego; dowiedziono bowiem, iż tutejszy klimat i niezwykłe właściwości miejscowych źródeł zwanych szczawami, potrafią doskonale wzmocnić kondycję fizyczną i regenerują organizm. Do szczawnickich wód od lat przyjeżdżano po zdrowie. Leczono tu głównie dolegliwości dróg oddechowych i gardła. Z czasem okazało się, że górski kurort działa kompleksowo: leczy drogi oddechowe, poprawia funkcje układu pokarmowego, uspokaja nerwy, sprzyja też tworzeniu. W przeszłości gościły tu takie sławy, jak: W.Pol, J.I.Kraszewski, A.Fredro, M.Konopnicka, H.Sienkiewicz, A.Asnyk, B.Prus, C.K.Norwid,G.Zapolska, J.Wiktor, J.Matejko, W.Kossak i wielu innych. Po dziś dzień zachowały się gdzieniegdzie tablice upamiętniające ich wizytę w tutejszym uzdrowisku, również przy jednej z głównych ulic (Zdrojowej) postawiono pomnik na cześć goszczącego tu pisarza a zarazem przyjaciela Szczawnicy - Henryka Sienkiewicza. Inhalatorium zbudowane w latach 1934–1936 przez Adama Stadnickiego / Fot. J.E.Lampert

Jak podają źródła, szczawnickie wody zwane szczawami (stąd nazwa miejscowości) wykorzystywane były od dawien dawna przez miejscowych górali przy różnych dolegliwościach. Z czasem zainteresowanie cudownymi właściwościami źródlanej wody wzrosło nie tylko wśród mieszkańców pobliskich miejscowości ale i zaczęli przyjeżdżać przybysze z dalszych zakątków. Pierwszą analizę wody przeprowadzono tu w 1810 roku (przez dr. Rhodiusa z Krakowa), zaś oficjalny dokument potwierdzający lecznicze właściwości źródeł pochodzi z 1811 roku. W 1816-tym, bezimienne jeszcze źródło już butelkowano i rozsyłano przez jego właściciela Józefa Zachwieię. Z biegiem lat źródło zmieniało właścicieli. W roku 1839 zarząd nad dobrami szczawnickimi Dworek Gościnny w parku Górnym odbudowany w latach 2008-2010 / Fot. J.E.Lampertprzejął Józef Szalay. To dzięki niemu w roku 1842-gim rozpoczęła się rozbudowa uzdrowiska, która trwała do lat 80-tych XIX wieku. Wielki wkład w rozwój kurortu, włożył Józef Dietl -lekarz, balneolog, profesor, prezydent Krakowa, propagator polskich uzdrowisk, który po raz pierwszy zawitał w Szczawnicy w roku 1857. Zbierał wówczas materiały do pracy na temat: "Uwagi nad zdrojowiskami krajowymi ze względu na ich skuteczność, zastosowanie i urządzenie". Szczawnica/ w przedstawionym kompleksie budynków, znajduje się obecnie miejscowe muzeum / Fot. J.E.Lampert

W roku 1860 na tzw. Miedziusiu powstał Dolny Zakład Zdrojowy; tu czerpano wodę ze źródeł: "Aniela", "Helena" i "Szymon". Jednocześnie w parku Górnym (w 1884 roku) zbudowano Dworzec Gościnny. Budynek ten został wzniesiony dla przyjezdnych, zainteresowanych kulturą i sztuką. W słynnym Dworcu wystawiano sztuki teatralne (na scenie tut. teatru wystąpili m.in.: H. Modrzejewska, A. Zelwerowicz, L. Solski, S.Jaracz), organizowano koncerty i bale dobroczynne. Od tej chwili tu koncentrowało się życie towarzyskie i kulturalne aż do roku 1962-go, gdy budynek spłonął. Szczawnica Pl.Dietla / Fot. J.E.LampertRuiny dawnej sceny przez wiele lat straszyły w Parku Górnym. Dopiero w ostatnich latach (2008-2010) został odrestaurowany i wznowił swoją działalność. Z kolei Zakład Wodoleczniczy dr. Józefa Kołączkowskiego powstał w 1889 roku. W 1909 roku Akademia Umiejętności sprzedała Górny i Dolny Zakład Zdrojowy hrabiemu Adamowi Stadnickiemu, właścicielowi dóbr Nawojowa. Ten zaś zbudował Inhalatorium z komorami pneumatycznymi, przeprowadził również nowe ujęcia wód oraz Pomnik H.Sienkiewicza w Szczawnicy / Fot. J.E.Lampertkanalizację.

W 1948 r. nastąpiło upaństwowienie uzdrowiska. Szczawnica położona jest u stóp góry Bryjarki; ukształtowanie terenu jest tu typowe dla górskich miejscowości: wzniesienie z jednej części miasta - Szczawnicy Wyżnej (Bryjarka i Park Górny), opadające w kierunku dolnej części - Szczawnicy Niżnej ( rz. Grajcarek i Park Dolny). Na sąsiedniej górze - Palenicy (722 m n.p.m.) znajduje się wyciąg krzesełkowy z którego można korzystać przez cały rok oraz wyciągi orczykowe czynne zimą. Ze szczytu prowadzą wyznaczone szlaki, m. in. na najwyższy szczyt Pienin - Wysoką, oraz na Sokolicę i Trzy Korony. Można pokonać je pieszo lub na rowerze, jak kto woli.

Ci, którzy nie przepadają za górskimi wędrówkami a zechcieliby zwiedzić okolicę, mogą skorzystać z miejscowej ciuchci, która kursuje z Pl.Dietla do stacji Jaworki czy Białej Wody. Stamtąd można powrócić tą samą drogą. Tego typu godła posiadają jeszcze niektóre stare budynki. Malowanie godeł rodów szczawnickich zapoczątkował J.Szalay. / Fot. J.E.LampertWzdłuż miejscowej rzeki Grajcarek biegnie szeroki deptak, na którym każdego popołudnia można spotkać setki przemieszczających się spacerowiczów. Znacznie mniejszy ruch pieszych występuje w okolicy Górnego Parku.Tu z dala od gwarnych ulic, można spokojnie spacerować czy też spocząć na ławeczce, pomedytować i poodychać świeżym powietrzem wśród parkowych modrzewi... jednym słowem odpocząć i delektować się ciszą. Zapraszam wszystkich do odwiedzenia Szczawnicy!

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (4):

Sortuj komentarze:

Zgadza się, to szczególne miejsce na ziemi; Pieniny są przepiękne a ich szlaki bezpieczniejsze od tatrzańskich ale ja jak na ironię, nie miałam problemów z wejściem na Kasprowy za to pod Trzema Koronami padałam ze zmęczenia... ale to dlatego, że był upalny dzień ;) Pozdrawiam!

Komentarz został ukrytyrozwiń

Lubię Szczawnicę. Nie ma tam takiego tłoku jak w Zakopanem. Pieniny są piękne i nie wymagają takiej kondycji jak Tatry.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Bardzo dziękuję za materiał. Szczawnica to szczególne miejsce na ziemi:)

Komentarz został ukrytyrozwiń
  • Autor usunął profil
  • 01.08.2013 12:40

Szczawnica to piękne miasto. Pieniny to malownicze góry.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2017 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.