Tajemnicza historia obrazu El Greco w Polsce

Dodał(a): Katarzyna Markusz
2009-04-25 10:58
Odsłon: 8618
Komentarzy: 4

Tagi:

„Ekstaza św. Franciszka” to jedyny obraz El Greco, jaki znajduje się w naszym kraju. Został odnaleziony przypadkiem, a jego historia nie jest dobrze znana, ponieważ właściciele dzieła nie znali jego prawdziwej wartości.

Niedługo po tych wydarzeniach do Kosowa Lackiego przyjechały Izabella Galicka i Hanna Sygietyńska. - Obraz św. Franciszka w ekstazie zobaczyłyśmy po raz pierwszy w 1964 r. podczas inwentaryzacji zabytków sztuki powiatu sokołowskiego na Podlasiu, prowadzonej przez Instytut Sztuki PAN, w którym wówczas pracowałyśmy. Wisiał na ścianie w plebani przy kościele parafialnym w Kosowie Lackim. Pociemniały i brudny, z rozdarciem w lewym, górnym rogu zwrócił jednak naszą uwagę. Było w nim coś intrygującego. Informację o nim oraz zdjęcie zamieściłyśmy w 1965 r. w Katalogu Zabytków Sztuki, przypisując obraz wstępnie warsztatowi El Greca – informują na stronie

Kiedy w 1966r. opublikowały w Biuletynie Historii Sztuki artykuł o odnalezieniu obrazu El Greca, spotkały się z chłodnym przyjęciem środowiska historyków sztuki. Nikt nie wierzył w wyniki ich badań. Nieprawdopodobnym wydawało się, że obraz znakomitego malarza może znajdować się w kościele w małej podlaskiej miejscowości. - W 1974 r., czyli 10 lat po odkryciu, ówczesny biskup zlecił konserwację obrazu. Przeprowadziły ją pod kierunkiem prof. Bohdana Marconiego panie Zofia Blizińska i Maria Orthweinowa. W dolnej części obrazu, wcześniej niedostępnej, bo zagiętej na blejtramie odsłoniły one spod kolejnych warstw przemalowań oryginalną sygnaturę, pisaną grecką minuskułą: Domenikos Theotokop(ulos); tak brzmiało imię i nazwisko El Greca – wspominają.

Teraz nie było już wątpliwości. Obraz uznano za autentyczny, a Izabella Galicka i Hanna Sygietyńska zostały uhonorowane licznymi nagrodami i odznaczeniami. W marcu tego roku otrzymały od prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski.

Pozostaje pytanie, jak ten obraz znalazł się w tej małej plebanii. Istnieje hipoteza, mówiąca o tym, że „Ekstaza św. Franciszka” trafiła do Polski wraz z wojskami Napoleona, idącymi na Moskwę. Jeden z żołnierzy pozostawił po sobie to dzieło w pobliskim majątku. Gdy po latach właściciel musiał wystawić dobra na licytację, obraz trafił do kosowskiego kościoła. Obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Diecezjalnego w Siedlcach.