Wiadomości24 > Cywilizacja > To nie show, to nasz sposób życia - mówią współcześni Indianie

Pozycja materiału w rankingach:

#6214 wg odsłon (tygodniowy)

6214 miejsce

Dział: Cywilizacja

Ocena: 17pkt

Oceń:

To nie show, to nasz sposób życia - mówią współcześni Indianie

Dodał(a): Łukasz Stafiej
2006-11-22 21:55
Odsłon: 11863
Komentarzy: 15

Tagi:

Szesnastoosobowa grupa Indian Północnoamerykańskich gościła we wtorek na Uniwersytecie Gdańskim. Okazało się, że pozornie radosne i kolorowe życie Indian nie jest wcale beztroskie. Niestety nie jest również fascy

Spotkanie uroczyście rozpoczął dziekan Wydziału Filologiczno-Historycznego UG, prof. Józef Włodarski, który po wręczeniu upominków (m.in. płyty z pracą magisterską dotyczącą plemion indiańskich napisaną przez jednego z gdańskich studentów) szybko oddał gościom głos.

– Dzieje naszego narodu są podobne do historii waszego. My także byliśmy prześladowani i pozbawieni wolności. Naszą kulturę również starano się zniszczyć, a nam odbierano podstawowe prawa. Dopiero teraz odbudowujemy naszą tradycję. Zakładamy szkoły, gdzie dzieci uczą się plemiennych języków, śpiewów i tańców rytualnych - mówił do zebranych wódz Czarnych Stóp.
Współcześnie Indianie mogą cieszyć się wolnością. Jednak jest to wolność pozorna, „drugorzędna” - plemiona wciąż żyją w zamkniętych rezerwatach.

Po tej sentymentalnej i przydługawej (liczba słuchaczy na auli widocznie zmalała) wycieczce do krainy przodków, rozpoczęła się właściwa część spotkania - pokazy taneczne i śpiewy. Wódz poprosił publiczność o zachowanie powagi. – To co pokazujemy, to nie show, to nasz sposób życia - zapewnił zgromadzonych. Choć kolorowe stroje, dzwoneczki przy butach i szeleszczące pióropusze mogą zdawać się zabawne, dla Indian mają one znaczenie rytualne. Chaotyczne i transowe tańce przy akompaniamencie śpiewów to duchowe przeżycie, źródło pozytywnej energii. Bo życie Indianina - pomimo wielu przeciwności losu - to życie w radości i szczęściu z każdego kolejnego dnia, postrzeganie świata głębią serca - można było wnioskować z opowieści starego wodza.
Jednym z gości spotkania był gdańszczanin Bartosz „Yellow Hair” Stranz żyjący od wielu lat wśród członków plemienia Czarnych Stóp. Uważa on swoich współplemieńców z

rezerwatu za drugą rodzinę i nie wyobraża sobie życia bez indiańskiej atmosfery wolności i radości.

Zdaje się, że nie udało się jednak zarazić tym optymizmem serc gdańskiej publiczności. Choć indiańscy goście okazali się bardzo szczerzy i otwarci i byli wręcz zaszczyceni, że mogą promować w tak dalekim kraju jak Polska swoją kulturę i tradycję, nie zafascynowali tym zgromadzonych.
– Spodziewałem się rdzennych mieszkańców prerii, którzy będą się wyróżniać swą odrębnością kulturową, a zobaczyłem garstkę lekko skośnookich Amerykanów w dżinsach i polarach, którzy wzruszeni opowiadają o swojej historii, biegając w kolorowych przebraniach. Było to bardzo mało wiarygodne i wręcz sztuczne - bezpośrednio skomentował wydarzenie jeden ze studentów. Może jest to lekkie spłycenie i przesada, aczkolwiek taką opinię podzielała chyba większość zebranych. Najlepiej świadczy o tym fakt, że do końca tego półtoragodzinnego spotkania została tylko mała grupa najwytrwalszych.

Zobacz także:

OFFline profil autora

Autor: Łukasz Stafiej

Artykuły (36) Galerie (2) Średnia ocen (4.46)

Miejscowość: Sopot | Kraj: Polska

Ostatnie artykuły autora:

Pozycja autora w rankingach:

Największa liczba odsłon (803)

Dodaj do

Komentarze: 15

Sortuj komentarze:

Marek Nowocień 23.11.2006 18:44

Ocena:

Niestety, nie byłem na spotkaniu z Indianami, ale mam wrażenie, że ich starania obijają się o mur niezrozumienia, stereotypów i dziwacznych oczekiwań. Nawet w relacji osoby, która dotrwała do końca spotkania można natknąć się na przekłamania, które trudno zrzucić na profesjonalnego indiańskiego mówcę czy kłopoty z komunikacją.
Stwierdzenie, że "plemiona wciąż żyją w zamkniętych rezerwatach" jest podwójną nieprawdą. Od ponad 70 lat rezerwaty w USA nie służą do izolacji Indian, lecz są autonomicznymi obszarami stanowiącymi pozostałość po dawnych, odebranych im siłą lub podstępem, terytoriach. Indianie zarządzają nimi samodzielnie (rady plemienne to dziś rodzaj samorządu o szerokich nierzadko uprawnieniach), mogą je swobodnie opuszczać (choćby w poszukiwaniu lepszych szkół, miejsc pracy czy opieki zdrowotnej w większych ośrodkach) i wracać do mieszkających tam wciąż członków rodzin, własnych instytucji, stowarzyszeń i ważnych dla wiel z nich świętych miejsc. Jednak ponad połowa amerykańskich Indian mieszka dziś poza rezerwatami i w większości nie różni się na co dzień wyglądem czy zachowaniem od innych Amerykanów.
To, że wielu współczesnych Indian nie przypomina bohaterów z pełnych stereotypowych uproszczeń powieści i westernów nie świadczy wcale o tym, że ich tradycje i kultury (a to ponad 500 różnych kultur tylko w USA!) zaginęły, lub że kultywowane są tylko w jakiejś uproszczonej czy skomercjalizowanej formie. Nie bez powodu - i nie na wyrost - ich taniec i śpiew prezentowany jest z taka powagą, a jego nieoczekiwanie skomplikowane (niemające wiele wspólnego z czymś "chaotycznym i transowym") zasady i elementy przybliżane są zainteresowanym (np. trzy lata temu na Festiwalu w Biskupinie oklaskowało ich 100 tysięcy osób!).
Pozostaje wspólnym - Indian i naszym problemem - jak to bogactwo prezentować i przybliżać w sposób możliwie zrozumiały i atrakcyjny dla tak "egzotycznej" i mało wiedzących o ich świecie naszych rodaków (choć od publiczności uniwersyteckiej można by oczekiwać więcej, niż niecierpliwego oczekiwania na pokaz tańców - bo chyba nie o nich tylko piszą potem swoje prace...). O tym, że wzajemne zbliżenie i zrozumienie jest możliwe, świadczy choćby przykład Bartosza Stranza, który wybrał życie wśród Czarnych Stóp (ale - jako gdańszczanin z urodzenia - nie jest ich "współplemieńcem", a jedynie współmieszkańcem ich rezerwatu). Świadczą o tym także odbywające się co kwartał w Polsce tzw. Pow-wow - festiwale indiańskiego tańca i muzyki, w których uczestniczą nie tylko zafascynowani tubylczymi kulturami Polacy, ale taże coraz liczniejsi indianiści z krajów sąsiednich oraz - jak grupa z rezerwatu Nisqually - autentyczni Indianie zza Oceanu (najbliższy 25 listopada na AWF w Katowicach).
Wyniesione ze spotkania z Nisqually wrażenie, że ich stroje - odpowiadające tradycyjnym regułom, bogate i zróżnicowane w zależności od konkretnego rodzaju tańca - są "mało wiarygodne i sztuczne" w najmniejszym stopniu nie oddaje ich rzeczywistej, jak najbardziej "tradycyjnej" (choć żywej i podlegającej przekształceniom, a nawet modom) funkcji w tubylczej społeczności, kulturze a nawet duchowości. Takie fałszywe przekonanie świadczy raczej o tym, jak niewiele część publiczności zrozumiała z tego, co na ten temat - szczerze i otwarcie (na co nie zawsze się decydują) - mówili sami Indianie. Odbiór jakiejkolwiek obcej kultury - zwłaszcza niemiłosiernie i niesprawiedliwie spłycanej i fałszowanej przez naszą własna kulturę - nie jest zwykle łatwy. Ale na przyszłość warto przynajmniej pamiętać, że na wszystkich indiańskich imprezach na świecie nazywanie tych swoistych i nierzadko cennych dzieł sztuki zdobniczej "kolorowymi przebraniami" traktowane jest jak obraza i xle świadczy o naszej kulturze.
Oczekiwanie na kogoś wyglądającego jak Winnetou, czy jak czerwonoskórzy bracia Tańczącego z Wilkami (którzy zniknęli z prerii przed ponad stu laty), to dziecinna mrzonka świadcząca o tym, jak niewiele wiemy o współczesnym życiu, kulturze i problemach Indian XXI wieku. Szkoda, że tak niewiele umiemy też wynieść z takich ważnych, iteresujących i niecodziennych wciąż spotkań.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Łukasz Stafiej 23.11.2006 16:33

Ocena:

Mirnal - już pisałem, że w paru źródłach widziałem opcję Indian Pólnocnoamerykańskich i tego się trzymam. Analogia do naszego kraju to nie moj wymysl, ale wypowiadajacego sie wodza. Dzieki za nieuzasadnionego minusa;/
p.s. W zasadzie szkoda, ze naszego kraju nie podbila cywilizacja. W Polsce jest sie popychadlem za marne pieniadze iw marnych warunkach. Subtelna roznica. Co nam po "polskiej dumie"? Smiechu ona warta.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Mir Nalezińskí 23.11.2006 15:13

Ocena:

*Indian Północnoamerykańskich * - raczej *północnoamerykańskich Indian*
Podobni do nas? Ich cywilizacja podbiła z dobrym skutkiem, choć były chyba milionowe ofiary (holokaust Indian). My się nie daliśmy Niemcom i gospodarka nasza długo nie doścignie zachodniej. Albo duma albo szmalec. Pewien odłam wybrał jednak to drugie i wyjechał do N. na stałe i w pierwszym pokoleniu jest tam zwykle popychlem, tyle że za dobre pieniadze...

Komentarz został ukrytyrozwiń

Andrzej Albiniak 23.11.2006 00:47

Ocena:

Widać tradycja ich, jest tak samo sztuczna jak u nas Zespoły Pieśni i Tańca, które z tradycja ludową mają niewiele wspólnego.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Łukasz Stafiej 22.11.2006 22:52

Ocena:

ERRATA do dzialan redakcyjnych: "Niestety nie jest również fascynujące" - w lidzie być powinno w ostatnim zdaniu. Po zmianie tytułu nie oddaje on ogolnych wrazen ze spotkania...

Komentarz został ukrytyrozwiń