Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

141432 miejsce

Unde malum? Teodycea według Iwaszkiewicza

Czy książka dawno nieżyjącego pisarza, napisana w latach czterdziestych minionego stulecia, poświęcona wydarzeniom sprzed kilku wieków, może zaciekawić współczesnego czytelnika?

Przede mną kolejna pozycja Wydawnictwa Znak z serii 50 książek na 50-lecie - "Matka Joanna od Aniołów" Jarosława Iwaszkiewicza. Na okładce projektu Kuby Sowińskiego rozsnuł sieć wielki pająk. Przyglądam się uważnie pajęczynie - rzekoma sieć okazuje się rzutem poziomym średniowiecznej katedry. okładka książki "Matka Joanna od Aniołów" / Fot. materiały dla mediów Wydawnictwa Znak

Kto lub co czyha na dusze wiernych? Czy nawet boży przybytek nie zapewnia bezpieczeństwa?

Wątpliwości



Si Deus est, unde malum? Si non est, unde bonum? (Jeśli jest Bóg, skąd zło? Jeśli go nie ma, to skąd dobro?) - pytał Gottfried Leibniz, niemiecki filozof, fizyk i matematyk, żyjący na przełomie XVII i XVIII stulecia, w dziele zatytułowanym "Teodycea o dobroci Boga, wolności człowieka i pochodzeniu zła".

Oczywiście już dużo wcześniej usiłowano zrozumieć, dlaczego doskonały i dobry Stwórca toleruje istnienie zła, ale w XVII wieku to pytanie powróciło ze szczególną ostrością w związku z falą tzw. drugiej reformacji. Powszechne w owych czasach rozluźnienie moralne i obyczajowe duchowieństwa podsycało nie tylko krytyczny stosunek do Kościoła, ale i wątpliwości dotyczące natury samego Boga.

Zły w natarciu



Jakby tego było mało, właśnie wtedy diabeł zdecydował się przekroczyć klasztorne furty i zawładnąć duszami mniszek. Na trasie jego tryumfalnego pochodu znalazły się konwenty w Aix-en-Provence, Louviers, Auxonne, ale bodaj największą niesławą okryło się Loudun. W 1633 r. u zakonnic z niewielkiego klasztoru Urszulanek pojawiły się oznaki opętania - siostry doznawały konwulsji, tarzały się po ziemi, głosiły bluźnierstwa, wykonywały nieprzystojne gesty. Matka przełożona, Jeanne des Anges, zeznała, że sprawcą zła jest proboszcz parafii St-Pierre-du-Marche, urodziwy Urban Grandier, na swoje nieszczęście znany z mało wstrzemięźliwego trybu życia. Zeznania przełożonej poparły inne mniszki. Po trwającym blisko 9 miesięcy okrutnym śledztwie księdza uznano winnym, skazując go na tortury i spalenie żywcem. Zakonnice wielokrotnie poddawano egzorcyzmom, które nie przynosiły oczekiwanego rezultatu - wręcz przeciwnie, opętaniu ulegli niektórzy egzorcyści, o czym dowiadujemy się z relacji jednego z nich, jezuity Jeana Josepha Surina. Przejawy opętania u mniszek ustąpiły dopiero ok. 1640 r.

Diabły z Ludynia



Okrutne czasy II wojny światowej ponownie skłoniły do zastanowienia się nad problemem istnienia zła w świecie stworzonym przez miłosiernego i sprawiedliwego Boga. Poprzedzając Aldousa Huxleya, Johna Whitinga i Krzysztofa Pendereckiego, Jarosław Iwaszkiewicz podjął wątek opętania w Loudun, osadzając go w realiach kresów Rzeczypospolitej za panowania Jana III Sobieskiego. Zastąpił Loudun swojskim Ludyniem, Surina - Surynem, Garniera - Garncem. Przedstawił dawno miniony świat w sposób przypominający obrazy Rembrandta z ich niemal metafizycznym światłocieniem, stonowanymi barwami i ekspresją.

Choć tytuł sugeruje coś innego, centralną postacią opowieści uczynił księdza Suryna. To właśnie on szuka odpowiedzi na pytanie "Unde malum?" Zaskakujące zakończenie utworu nie przynosi rozwiązania, wręcz przeciwnie - rodzi szereg nowych pytań i wątpliwości. Pozostawiony z nimi czytelnik musi sam kontynuować poszukiwania.

I właśnie to jest największą wartością "Matki Joanny od Aniołów"!

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (7):

Sortuj komentarze:

  • Autor usunął profil
  • 22.11.2009 11:04

Warte przypomnienia. Iwaszkiewicz nie był z mojej bajki,ale czasy szkolne wymuszały zainteresowanie. Oglądałam film.

Komentarz został ukrytyrozwiń

plus+

Komentarz został ukrytyrozwiń
  • Autor usunął profil
  • 15.11.2009 17:54

nie czytałem tego ale recenzja obliguje, mam nadzieje, że to .............nie cegła!

Komentarz został ukrytyrozwiń
  • Autor usunął profil
  • 14.11.2009 19:46

5* Marr

Komentarz został ukrytyrozwiń

Ode mnie też 5.

Komentarz został ukrytyrozwiń

5!

Komentarz został ukrytyrozwiń

5*. Podoba mi się.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Dziękujemy za Twoją aktywność w serwisie wiadomosci24. Do zobaczenia niebawem w innym miejscu.

Copyright 2017 Wiadomosci24.pl
#PRZEPROWADZKA: Dowiedz się więcej

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.