Uroczystości setnej rocznicy urodzin gen. Elżbiety Zawackiej

Dodał(a): Łukasz Kołtacki
2009-03-22 16:51
Odsłon: 3241
Komentarzy: 0

Tagi:

19 marca w Toruniu odbyły się uroczystości z okazji setnej rocznicy urodzin honorowej obywatelki gen. Elżbiety Zawackiej. Legendarna kurierka Armii Krajowej, jedna z dwóch kobiet w stopniu generała odeszła na wieczną wartę 10 stycznia br.

Na grobie gen. Elżbiety Zawackiej złożono kwiaty / Fot. Łukasz Kołtacki

Uroczystości rozpoczęły się po godz. 11 złożeniem kwiatów na grobie gen. Zawackiej na cmentarzu im. św. Jerzego w Toruniu. Następnie w kościele garnizonowym przy ul. św Katarzyny, gdzie po mszy odsłonięto poświęconą przez ks. bp Andrzeja Suskiego tablicę pamiątkową. Wśród obecnych podczas nabożeństwa byli m.in. przyjaciółka i współpracowniczka Elżbiety Zawackiej z czasów II wojny światowej - Izabela Kuczyńska, a także Michał Zaleski - prezydent miasta, przewodniczący Rady Miasta Torunia Waldemar Przybyszewski i Piotr Całbecki - marszałek województwa kujawsko-pomorskiego.

Kolejnym etapem uroczystości było otwarcie przez wiceprezes IPN Marię Dmochowską wystawy fotograficznej pt. "Minęło sto lat... Kilka obrazów z życia gen. Elżbiety Zawackiej" w siedzibie Fundacji Archiwum i Muzeum Pomorskie Armii Krajowej oraz Wojskowej Służby Polek przy ul. Podmurnej 39. Ekspozycja obejmuje szereg zdjęć ukazujących kolejne etapy z życia gen. Elżbiety Zawackiej od czasów szkolnych, przez okres studiów aż po czas wojny i działalność naukową. Atrakcją jest rekonstrukcja salonu "cichociemnej" wzorowana na pokoju mieszkania przy ul. Gagarina w Toruniu, w którym mieszkała przez 30 ostatnich lat swego życia. Można zobaczyć jej osobiste meble, telefon, telewizor oraz szereg książek i dokumentów.

Wspomnienie słowno-muzyczne w Dworze Artusa / Fot. Łukasz Kołtacki

Na otwarciu wystawy pojawili się także kombatanci / Fot. Łukasz Kołtacki

Uroczystości zwieńczyło w CK Dwór Artusa słowno-muzyczne wspomnienie gen. Zawackiej. Pokaz filmowy oraz koncert Kwintetu Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej i pianisty Pawła Wakarecego poprzedziło pośmiertne odznaczenie kurierki medalem za zasługi dla województwa, natomiast burmistrz Piastowa nadał jej tytuł honorowej obywatelki tego miasta. Odczytano także list okolicznościowy Bronisława Komorowskiego - marszałka Sejmu RP oraz Czesława Cywińskiego (Światowy Związek Żołnierzy AK). - Gen. Zawacka odeszła 10 stycznia na wieczną wartę, a my, oddając Ją rodzinnej, toruńskiej ziemi, wiedzieliśmy, że straciliśmy bohatera i ostoję cnót - mówił prezydent Torunia Michał Zaleski.

Wieść o śmierci gen. Zawackiej dotarła do opinii publicznej dzień po utworzeniu komitetu organizacyjnego, który miał zająć się przygotowaniami do obchodów setnych urodzin. W pogrzebie z pełnym ceremoniałem wojskowym, który odbył się 17 stycznia br. udział wzięło tysiące mieszkańców Torunia, a także goście z kraju i zagranicy oraz przedstawiciele władz Rzeczypospolitej Polskiej (m.in. szef Biura Bezpieczeństwa Międzynarodowego - Aleksander Szczygło i prof. Władysław Bartoszewski), województwa kujawsko-pomorskiego oraz miasta.

Otwarcie wystawy w siedzibie Fundacji Archiwum i Muzeum Pomorskie Armii Krajowej oraz Wojskowej Służby Polek / Fot. Łukasz Kołtacki

Pośmiertne odznaczenie gen. Elżbiety Zawackiej podczas wspomnienia słowno-muzycznego w Dworze Artusa / Fot. Łukasz Kołtacki

Prof. Elżbieta Zawacka urodziła się w 1909 r. w Toruniu. Działała na rzecz Przysposobienia Wojskowego Kobiet, uczestniczyła w kampanii wrześniowej, brała udział w początkach konspiracji na Śląsku. Kierowała łącznością w Okręgu Śląskim ZWZ. Później rozpoczęła się jej przygoda jako kurierki AK. Ze zwichniętymi nogami, na spadochronie powróciła na front do okupowanej ojczyzny w 1943 r. W konspiracji znana pod pseudonimem "Zo", legenda kurierów w okupowanej wówczas Europie. Jedna z dwóch Polek w historii Wojska Polskiego awansowanych do stopnia generała brygady.

Relacja z pogrzebu gen. Zawackiej i jej życiorys:
Toruń pożegnał Elżbietę "Zo" Zawacką, 2009-01-18

Film o gen. Zawackiej
"Miałam szczęśliwe życie..."

Zobacz także: