Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

19747 miejsce

Utwory dramatyczne i listy – nieznane oblicza Bolesława Leśmiana

Państwowy Instytut Wydawniczy obdarował czytelników tomem IV „Dzieł wszystkich” Bolesława Leśmiana. Zawiera on utwory dramatyczne oraz listy, teksty dopełniające obraz twórczości oryginalnego poety.

Bolesław Leśmian, Dzieła wszystkie. Utwory dramatyczne. Listy, zebrał i opracował Jacek Trznadel, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2012 / Fot. Okładka książkiKompletna edycja Dzieł wszystkich Bolesława Leśmiana wzbogaca się od 2010 roku o kolejny wolumin, który jest natychmiast rozchwytywany. Wydanie zapoczątkowane tomem Poezje zebrane, tworzą już Szkice literackie i Baśnie i inne utwory prozą. Spełniły się właśnie oczekiwania czytelników, bo przybył tom czwarty pożądanego wydawnictwa: Utwory dramatyczne. Listy, tym razem w niebieskiej szacie edytorskiej twardej oprawy. Powstaje zatem monumentalny zbiór twórczości wybitnego poety. Dopełni go jeszcze Kalendarium Leśmianowskie, co będzie, jak zapowiada twórca wydania, Jacek Trznadel, zwieńczeniem jego pracy.

W słowie od wydawcy znajdujemy informację, że wszystkie utwory dramatyczne zostały opracowane na nowo na podstawie rękopisów, przechowywanych w archiwum uniwersytetu w Austin w Teksasie. Nową postać uzyskała również zachowana korespondencja, gdyż została uzupełniona o dodatkowe listy, a część z nich po raz pierwszy opublikowano bez uprzednich skrótów podyktowanych przez cenzurę. Zarówno dramaty, jak i korespondencja zostały ułożone w porządku chronologicznym. Oblicze artystyczne i prywatne twórcy odsłania się zatem zgodnie z jego drogą ewolucji.

Wśród utworów znajdziemy dwa dramaty mimiczne: Pierrot i Kolombina (ok. 1912) i Skrzypek opętany (ok. 1912), oba pochodzące z wczesnego okresu twórczości, więc będące owocem symbolizmu epoki modernizmu. Niezwykła jest forma tych utworów dla czytelników, którzy oczekują od dramatu tradycyjnych dialogów. Skrupulatny opis dziania się bohaterów można w nich czytać jak poemat lub scenopis widowiska teatralnego dla żywych marionetek. Tematem form, nawiązujących do tradycji dramatu starożytnego i romantycznego, jest niemoc słowa, niemożność wysłowienia. Maskarady odbywają się w przestrzeni kosmosu baśniowego w przedsłownym okresie istnienia. Ujawniają modernistyczny sposób kreacji: demoniczność, mroczny świat, mistycyzm.

Komedia Bajka o złotym grzebyku (1913) zachowała się częściowo – znany jest tylko ostatni akt trzeci. Pisana pod pseudonimem Jan Łubin ukazała się po raz pierwszy dopiero niedawno, w 2011 r., nigdy nie została wystawiona na scenie. Jest to zabawna konstrukcja motywów sensacyjnych, odbiegająca charakterem od pozostałych form dramatycznych Leśmiana. Następne dramaty: Dziejba leśna (ok. 1930-38), przedrukowany za tomem pierwszym (by zebrać wszystkie formy dramatyczne razem) i Zdziczenie obyczajów pośmiertnych (ok. 1936) to osobne, oryginalne, interesujące formy: poematy fantastyczne.

Ostatnie dwa dramaty pochodzą z dwudziestolecia międzywojennego, najpewniej z lat trzydziestych, z czego ostatni jest najciekawszy ze względu na to, że nie został dokończony. Stawia on czytelnika przed niemałym wyzwaniem poznawczym. Wydanie tego tekstu odbiega od zwyczajowych publikacji – w tym wypadku edytor zdecydował się na ukazanie w druku całości rękopisu z uwzględnieniem wszystkich skreśleń (których jest ok. tysiąca pięćset). Dzięki temu pojawia się rzadka okoliczność zapoznania się z niuansami tekstu. Utwór występuje także w wersji czystej, czyli w formie rekonstrukcji, co wydaje się zasadne z uwagi choćby na projektowane adaptacje teatralne. Opracowanie tekstu uwzględnia wszelkie autorskie dopiski i zmiany. Jedynie w przypadku wątpliwości co do ich pochodzenia została zachowana ostrożność. Jacek Trznadel objaśnia sumiennie w komentarzach wszelkie problematyczne sytuacje.

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (9):

Sortuj komentarze:

Jak zawsze piękna i rzeczowa recenzja. Poezję Leśmiana sobie cenię, ale innych utworów niestety nie miałam okazji poznać, teraz będzie okazja :)

Komentarz został ukrytyrozwiń

Zawsze chciałam poznać wszystkie dzieła Leśmiana. Dobrze, że nareszcie jest taka szansa!

Komentarz został ukrytyrozwiń

Poezja zawsze jest tak aktualna, tak czytelna, a jednak nie nie każdy chce ją pojąć i zadać sobie trud jej czytania.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Oj, niejeden się nie wygrzebał i pozostał w błocie...

Komentarz został ukrytyrozwiń

"... Głupota ludzka, mądrość, podłość i poczciwość, oszustwo i uczciwota, zbrodnia i miłość – wszystko to wkładam pomiędzy brylanty. […] Przekonałem się, że największym geniuszem człowieka jest to, że ten robak lichy wygrzebał się z błota nicości na słońce,..."

Jeden się "wygrzebał", a drugi nie ma ani sił, ani odwagi:( Widać Pan Leśmian do dziś aktualny:)

Komentarz został ukrytyrozwiń

Pokrzepiające słowa poety, że można zarówno z dobrych, jak i przykrych zachowań ludzkich czerpać inspiracje...

Komentarz został ukrytyrozwiń

albo te słowa : "..napełniłem swoją torbę żebraczą najbrylantowszymi okruchami dusz ludzkich..." Niesamowite ! Nie wiem kiedy przeczytam te wszystkie książki :):)? To będzie prawdziwa frajda dla ducha:) Jeszcze raz wielkie dzięki!

Komentarz został ukrytyrozwiń

Tak, nieprzeceniona "majętność duchowa"... - nie da się przeliczyć na żadną walutę!

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jak on pięknie napisał o swoim talencie "..posiadam pewną „majętność duchową, w której ciągle mieszkam”. Pięknie napisana, kolejna recenzja ! Moje gratulacje i podziękowania !

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2017 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.