Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

700 miejsce

Warszawska Kapliczka - Madonna Praska

Figura Matki Bożej z Dzieciątkiem zwana również jako "Praska Madonna" stoi na rozdrożu czterech ulic: Radzymińskiej, Kawęczyńskiej, Korsaka i Ząbkowskiej na Szmulowiźnie.

Madonna Praska Kaplica / Fot. Grzegorz  Biernat Dawniej w tym miejscu stał drewniany krzyż ustawiony wg niektórych relacji na miejscu pochówku ofiar rzeźby Pragi lub w miejscu śmierci Tadeusza Korsaka 4 listopada 1794 roku. Rzeźba powstała w 1908 roku dzięki skromnym funduszom praskich robotników, pracowników fabryki Labor, która przy ul. Ząbkowskiej 50 zajmowała się produkcją naczyń emaliowanych i wyrobów metalowych. Pomoc finansowa nadeszła również od jej właścicieli co nie było przypadkowe. Figura miała chronić zakład przed upadkiem. Wykuty z kamienia posąg jest dziełem rzeźbiarza Feliksa Giecewicza Naturalnej wielkości Matka Boża usytuowana jest na postumencie, który od frontu posiada inskrypcję: "O MATKO WYJEDNAJ NAM PRZEBACZENIE WIN POKÓJ I MIŁOŚĆ PANA JEZUSA 1908". Rzeźbę otacza kute metalowe ogrodzenie z furtką, oparte na narożnych postumentach, na których ustawiono stylowe latarnie. Do 1934 roku figura znajdowała się po przeciwnej stronie ulicy. Jednak z uwagi iż przeszkadzała w spokojnym przejściu, gdyż zajmowała dużo miejsca i przechodnie musieli często schodzić na jezdnię, by ją ominąć została wydana zgoda na przeniesienie i ustawienie na jej obecnym miejscu na rogu ulic Ząbkowskiej i Korsaka, przy ściętym narożniku domu. Oto pismo księdza Proboszcza: "Tutejszy Urząd Parafialny nie ma nic przeciwko temu, by figura Matki Boskiej, stojąca przy zbiegu ulic Kawęczyńskiej i Radzymińskiej na terenie tutejszej parafii, została przesunięta pod narożnik budującego się domu p. Chojnowskiego, tak iżby nie wystawała na chodnik, z tym jednak zastrzeżeniem, że zachowany zostanie dotychczasowy wygląd pomnika, z cokołem, ogrodzeniem ażurowym, lampami gazowymi itd. Ponieważ przez takie przesuniecie figura przechodzi z placu publicznego na prywatny teren p. Chojnowskiego, będzie on musiał w swoim i następców imieniu przyjąć zobowiązanie hipoteczne, że figura z miejsca tego przez właścicieli budującej się kamienicy usuniętą być nie może. Warszawa, dnia 6 września 1934 r. Ks. Antoni Hlond, proboszcz Bazyliki Serca P.J. W 2008 roku dzięki inicjatywie Elżbiety i Adama Józikowskich - mieszkańców ul. Ząbkowskiej 54 rzeźbę odnowiono. Wcześniej jednak aby uzyskać potrzebne środki finansowe (w sumie 66 tys. zł) figura została wpisana do rejestru zabytków. Dawny blask posągowi przywróciły dwie konserwatorki. Krystyna Antoniak odrestaurowała kamienną rzeźbę i jej cokół. Usunęła aż 12 warstw farby. Z kolei Wanda Sienicka odnowiła kute z żelaza ozdobne ogrodzenie i dwie latarnie. Zniknęły za to świecące lampki w aureolach postaci. Odnowioną figurę poświęcił w dniu 8 grudnia 2008 roku ks. Wiesław Kania, proboszcz bazyliki Najświętszego Serca Jezusowego przy ul. Kawęczyńskiej. Tego dnia przypada w kościele katolickim uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Feliks Giecewicz jest autorem rzeźb na fasadach kamienic pod nr 49 i 19 Krakowskiego Przedmieścia. Wykonane przez niego płaskorzeźby i figury świętych zdobiły tympanon portalu kościoła Zbawiciela. Ozdabiał swymi rzeźbami niektóre nagrobki cmentarzy Powązkowskiego i Augsburskiego. Na cokole można odnaleźć zachowane ślady kul z czasów Powstania Warszawskiego. Widoczna po odnowieniu różnica kolorów pomiędzy cokołem a figurą wynika z zastosowanych materiałów. Posąg wykonany jest z wapienia janikowskiego, a cokół z piaskowca szydłowieckiego. Stąd ta różnica. Dla uczniów pobliskiej szkoły podstawowej nr 30 miejsce ma "moc magiczną". Uczynienie znaku krzyża bądź odmówienie krótkiej modlitwy miało chronić przed złą oceną danego dnia nauki.

Nazwa Szmulowizna pochodzi od imienia właściciela tych gruntów Szmula (Samuela) Jakubowicza Sonnenberga, zwanego Zbytkowerem (Zbitkawerem)[2] (1756-1801), żydowskiego kupca, bankiera, faktora, protegowanego króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, protoplasty rodu Bergsonów (w tym filozofa Henryka Bergsona)[3]. Ten najbogatszy żyd warszawski zrobił znaczny majątek na dostawach dla wojska rosyjskiego. Zbiegł po wybuchu powstania kościuszkowskiego. Jego niektóre zakłady m.in: garbarnię, młyn na Golędzinowie przejęły władze powstańcze[4]. Początkowo folwark Zbytkowera nosił nazwę Bojnówek, z czasem wraz z okolicznymi terenami (wsią i karczmą) przyjął nazwę Szmulowizna od imienia właściciela. Nazwy tej, również w brzmieniu Szmulowszczyzna[5] używano m.in. w XIX w.[2], widać ją m.in. na zaborczych mapach z tego okresu (w rosyjskiej pisowni Шмулевизна[6][7] lub Шмулевщизна[5]). Stosowano również formę Szmulewizna[ Zamiast nazwy Szmulowizna na mapach topograficznych od kilkudziesięciu lat umieszcza się potoczną nazwę Szmulki i ta forma znalazła się w oficjalnym Państwowym Rejestrze Nazw Geograficznych

Ulica Radzymińska - główna ulica warszawskiego Targówka, mająca swój początek na Pradze-Północ. Na odcinku od Kawęczyńskiej do Al. "Solidarności" jest jednojezdniowa, od skrzyżowania z Al. "Solidarności" do końca przebiegu jest ulicą dwujezdniową, rozdzieloną pasem zieleni, o trzech pasach ruchu w każdym kierunku i fragmentami bocznych jezdni umożliwiających dojazd do posesji. Ulica biegnie trasą drogi wojewódzkiej nr 634 (od Al. "Solidarności" do Łodygowej) i 629 (od Łodygowej do granicy miasta). Dalej, w Markach droga łączy się z drogą krajową nr 8. Obecnie (kwiecień 2011) wzdłuż ulicy trwa budowa ścieżki rowerowej. Według stołecznej policji, należy do pierwszej dziesiątki najbardziej niebezpiecznych ulic w Warszawie. W 2012 r. doszło na niej do 13 wypadków, jedna osoba zginęła. Do ok. 1890 ulicę zwano Szosą Radzymińską, zaś jej odcinek od ul. Ząbkowskiej do torów kolejowych - Prawą Szosą. W latach 1941-45 została przemianowana na Wilnaer Strasse. Od 1951 do 1992 odcinek od ul. Trockiej do granicy miasta nosił nazwę ul. Generalskiej, co przypadkowo upamiętniało śmierć przy niej generała Wernera von Fritscha w 1939 roku.
Tereny położone przy ul. Radzymińskiej, pomiędzy ul. Bystrą a marketem Praktiker były jednym z miejsc rozpatrywanych jako potencjalna lokalizacja nowego targowiska dla kupców ze Stadionu X-lecia. Pomysł ten wzbudził kontrowersje wśród władz lokalnych oraz mieszkańców. Część kupców ulokowała swoje stoiska w dawnym domu meblowym vis a vis Praktikera, a większość zgodziła się na nową lokalizację bazaru przy ul. Marywilskiej. Wśród prażan krąży anegdota, że nazwa ulicy wywodzi się od radzenia podróżnym, że powinni wybrać tę ulicę, jako bezpieczną do podróżowania.
W 1893 roku Przewodnik Ilustrowany tak pisał o Radzymińskiej: "(...) pryncypialną ulicą Szmulowizny jest Radzymińska, która tworzy przedłużenie ulicy Ząbkowskiej. Przy niej to znajduje się po lewej ręce dworek murowany w części, a w części drewniany, z pięterkami i wystawkami, należący do pana Bruhla, a który, jak utrzymują niektórzy, miał być pałacykiem myśliwskim Stanisława Augusta Poniatowskiego. Jest to jednak bardzo wątpliwe, choćby z tego względu, że Stanisław August nie lubił myślistwa i tych stronach zresztą nie było na co polować. Od ulicy Radzymińskiej wychodzi istny las uliczek ciasnych, w większej części niezabudowanych, zapełnianych drewnianymi domkami, pełnych błota i brudu. Dokoła wznoszą się wiatraki i za tem siedliskiem ludzkiem, które nie ma jeszcze wyglądu wielkomiejskiego, a zatraciło swój charakter małomiasteczkowy, zielenią się pola i łąki, a świeży oddech żywiczny lasów Wawru i Miłosny płynie swobodnie".
Radzymińska nazywana była dawnej "złotymi wrotami" do Cesarstwa Rosyjskiego i do Chin. Dziś odcinek Radzymińskiej przebiegający na terenie Pragi Północ jest często nazywany "mała Radzymińska". Tereny położone przy ul. Radzymińskiej, pomiędzy ul. Bystrą a marketem Praktiker były jednym z miejsc rozpatrywanych jako potencjalna lokalizacja nowego targowiska dla kupców ze Stadionu X-lecia. Przy ulicy Radzymińskiej u wylotu ulicy Śnieżnej stoi drewniany krzyż. W pobliżu ulicy Radzymińskiej jesienią 1939 roku został ustawiony obelisk pamięci generała Wernera von Fritscha śmiertelnie ranionego w czasie oblężenia Warszawy we wrześniu 1939 roku. Obelisk jeszcze w czasie trwania wojny został zniszczony. Przed wiaduktem kolejowym w miejscu dawnej pętli autobusowej znajduje się głaz, który przypomina tragedię 10 Polaków, rozstrzelanych przez okupanta hitlerowskiego 24 listopada 1943 roku.

Ulica Kawęczyńska na Szmulowiźnie w dzielnicy Praga Północ w Warszawie prowadzi od ulicy Radzymińskiej aby zakończyć swój bieg w okolicy Parku Szmulowizna. Powstała w 1867 roku jako fragment drogi prowadzącej do Woli Ząbkowskiej zwanej również Ząbkami. Obecna nazwa ulicy pojawiła się w 1907 roku. W 1912 roku powstała okazała kamienica pod nr 4. Około 1915 roku pod nr 9 wzniesiona użytkowane do około 2013 roku zabudowania fabryczne. 27 grudnia 1925 roku ulicą poprowadzono linię tramwajową w stronę Michałowa (pętla obok bazyliki, obecna nazwa Kawęczyńska-Bazylika). W latach 1922-25 wzniesiono zabudowania Zajezdni Tramwajowej, które stanowią do dziś okazały, objęty ochroną konserwatorską kompleks budynków. W 1947 roku partonem zajezdni tramwajowej (wtedy pod nazwą Stacja Obsługi Tramwajów Praga został przedwojenny konduktor i działacz lewicowy Izydor Koszykowski. Przypominała o tym tablica pamiątkowa umieszcza w narożniku kamienicy pod nr 16. Naprzeciwko Zajezdni pod nr 23/25 mieści się jedna z dwóch w dzielnicy Państwowa Podstawowa Szkoła Muzyczna nr 2 im. Stanisława Moniuszki. Powstała w latach 1950/51 z inicjatywy Jana Kolasińskiego. Pod numerem 49 ma swoją siedzibę od 1992 roku "Caritas" Diecezji Warszawsko-Praskiej. Na tablicy przy wejściu umieszczono rzeźbę przedstawiającą postać brata Alberta. Najbardziej okazałą budowlą ulicy Kawęczyńskiej jest monumentalna Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego. W 1969-75 nieopodal ulicy Kawęczyńskiej wzniesiono bloki Osiedla "Szmulowizna Wschodnia i Szmulowizna II". Rozebrano wówczas drewniak pod nr 6 a jego miejsce zajął blok przy Alei Tysiaclecia 151. Jesienią 1982 roku pod nr 4 otwarta została istniejąca do dziś Galeria "Szuflada". Na końcu ulicy Kawęczyńskiej możemy odnaleźć niewielki park Szmulowizna po czym ulice kontynuuje swój bieg w kierunku nasypu kolejowej i dalej Targówka jako Boruty..We wrześniu 2012 roku na terenie szkoły Muzycznej wykonano nowoczesny plac zabaw. W 2013 roku przeprowadzano gruntowną modernizacje ulicy Kawęczyńskiej na odcinku od ulicy Ząbkowskiej do ulicy Otwockiej. 25 czerwca 2015 roku w trakcie prowadzonych prac budowlanych zawalił się fragment kamienicy przy Kawęczyńskiej 67. Wkrótce później kamienica została wyburzona. W tym samym roku - 31 sierpnia zlikwidowano Gimnazjum nr 69 dla Dorosłych im. płk Zygmunta Ignacego Rylskiego "Hańczy" przy Kawęczyńskiej 12.Pod numerem 26 zachował się jeden ostatnich praskich "drewniaków" tzw. oficyna Burkego z 1900 roku. Wskutek zaboru rosyjskiego dość długo, nawet do 1938 roku, m.in. w rozkładach jazdy tramwaju linii 25 i na niektórych planach miasta utrzymywała się alternatywna pisownia nazwy ulicy: Kawenczyńska. W podwórku kamienicy pod nr 39 znajduje się dom z 1903 roku Ulica Tadeusza Korsaka na Szmulowiźnie w dzielnicy Praga Północ w Warszawie biegnie od zbiegu ulic Ząbkowskiej, Radzymińskiej i Kawęczyńskiej i dalej na znacznej swojej części już jako droga wewnątrzosiedlowa osiedla "Kijowska”.

Ulica Tadeusza Korsaka na Szmulowiźnie w dzielnicy Praga Północ w Warszawie biegnie od zbiegu ulic Ząbkowskiej, Radzymińskiej i Kawęczyńskiej i dalej na znacznej swojej części już jako droga wewnątrzosiedlowa osiedla "Kijowska”. Uliczka bez nazwy powstała około 1910 roku jako droga obsługująca bocznice Dworca Terespolskiego. 5 lipca 1921 roku ulica otrzymała swego obecnego patrona Tadeusza Korsaka. W okresie międzywojennym znajdowały się na całej ulicy liczne składy towarowe, jeden dom mieszkalny oraz piekarnia. W latach 60. przy Korsaka był mały bazarek.W 1969 roku wybudowano przy ulicy Korsaka jeden z pierwszych bloków osiedla "Kijowska” oraz wyburzono piekarnię wraz z pozostałościami dawnej zabudowy przemysłowej ulicy. Przeciwną stronę zajmuję budynek szkoły podstawowej nr 30 oraz powstały w 2009 roku blok wielorodzinny tzn. osiedle "Korsaka". Na rogu ulicy Korsaka i Ząbkowskiej stoi jedna z najpiękniejszych figur Matki Bożej na Pradze. Ulicę Korsaka zamyka od południa "Jamnik" przy Kijowskiej 11 oraz dziesięciopiętrowy blok mieszkalny o dalekosiężnym numerze 151 wybudowanym przy Alei Tysiąclecia od wschodu ulicy Korsaka.





Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (0):

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2016 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.