Zaloguj

Zarejestruj się

Zaloguj przez Facebook

Wiadomości24 > Cywilizacja > Historia > Wielcy tarnowianie: dr Tadeusz Tertil. Ojciec polskiej niepodległości

Pozycja materiału w rankingach:

20211 miejsce

Dział: Historia

Ocena: 61pkt

Oceń:

Wielcy tarnowianie: dr Tadeusz Tertil. Ojciec polskiej niepodległości


Pragmatyk, ale i pozytywista. Utalentowany polityczny strateg i wybitny mąż stanu. Niepodległościowy aktywista, oddany społecznik i zażarty polski patriota. Burmistrz Tarnowa, wielki tarnowianin - dr Tadeusz Tertil.

dr Tadeusz Tertil, prawnik, burmistrz Tarnowa w latach 1907-1923, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriacko-węgierskiej Rady Państwa, ostatni przewodniczący Koła Polskiego w Wiedniu, wiceprzewodniczący Komisji Likwidacyjnej Galicji i Śląska Cieszyńskiego. / Fot. Muzeum Okręgowe w Tarnowie, www.muzeum.tarnow.plO Tadeuszu Tertilu miałem okazję napisać w artykule Miasto Tarnów - pierwsze niepodległe!, poświęconym rocznicy odzyskania przez Tarnów i Polskę niepodległości. Postać jednego z najwybitniejszych tarnowskich burmistrzów jest jednak na tyle ciekawa, że warto o niej wspomnieć raz jeszcze. Właśnie dzięki Tertilowi - co warto podkreślić - tarnowianie, jako pierwsi odzyskali 31 października 1918 roku pełną i nieposkromioną niczym wolność, by wkrótce wraz z "tarnowskimi dziećmi"* oswobodzić Kraków i natchnąć wolnością Polskę całą.

Nie tylko jednak jego działalność niepodległościowa w Tarnowie sprawiła, że doktora praw Tadeusza Tertila bez wątpienia można przypisać dziś do grona największych narodowych bohaterów Polski. Jako członek Stronnictwa Narodowej Demokracji zasiadał w austro-węgierskiej Radzie Państwa w Wiedniu i był ostatnim przewodniczącym Koła Polskiego w tejże Radzie. Wszedł - jako wiceprzewodniczący - do prezydium, utworzonej w Krakowie, Polskiej Komisji Likwidacyjnej oraz sprawował posługę posła do Sejmu Krajowego Galicji. Przez blisko 17 lat urzędował też w tarnowskim ratuszu jako burmistrz Tarnowa. Ponad wszystko jednak pozostawał wciąż, jako pragmatyk-pozytywista, wybitym mężem stanu, niezwykle utalentowanym politycznym strategiem, świetnym prawnikiem i oddanym społecznikiem oraz - wiernym sprawom narodu i ojczyzny - zażartym patriotą.

Z niemożliwością graniczy wyliczenie wszystkich zasług Tadeusza Tertila, zarówno dla tak umiłowanej przez niego Polski, jak i dla Ziemi Tarnowskiej, równie mocno w jego sercu tkwiącej. Na zawsze zatem, będąc jednym z ojców polskiej niepodległości i tarnowskiego sukcesu, pozostanie wielkim obywatelem swej przybranej, małej ojczyzny.

Młodość i kapłańskie powołanie

Tarnów był bowiem "przybraną" ojczyzną Tadeusza Tertila, choć nie do końca... Urodził się on 7 września 1864 roku w Sanoku, w zamożnej jak na owe czasy rodzinie mieszczańskiej, jako syn austriackiego urzędnika, z pochodzenia najprawdopodobniej Węgra - Roberta Tertila i Wilhelminy Płońskiej. Właśnie dzięki korzeniom matki, która była rodowitą tarnowianką, Tadeusz mógł w pełni uważać Tarnów za swe rodzinne miasto.

----------
* 57. pułk piechoty, tzw. "tarnowskie dzieci" - żołnierze pułku, pod wodzą porucznika Antoniego Stawarza pomaszerowali po oswobodzeniu Tarnowa na Kraków, by już 31 października 1918 roku wyzwolić go od władzy zaborców.
Burmistrz Tadeusz Tertil z rodziną w Tarnowie. / Fot. Muzeum Okręgowe w Tarnowie, www.muzeum.tarnow.pl Rynek tarnowski z budynkiem Ratusza. / Fot. Muzeum Okręgowe w Tarnowie, www.muzeum.tarnow.pl Tarnów, ul. Krakowska w przededniu wybuchu I Wojny Światowej. Na zdjęciu widać charakterystyczny biało-czerwony tramwaj. / Fot. Muzeum Okręgowe w Tarnowie, www.muzeum.tarnow.pl Pasaż Tadeusza Tertila. / Fot. Zasoby własne autora. Dawny gmach Sejmu Krajowego Galicji, obecnie siedziba Uniwersytetu Lwowskiego (czwartego najstarszego polskiego uniwersytetu). / Fot. Edward Trzemeski (1843–1905), public domain, commons.wikimedia.org Okładka książki dr Stanisława Potępy, "Przed wojną w Tarnowie". / Fot. Tomasz Osuch Oddziały austro-węgierskie wkraczające do Tarnowa ul. Krakowską 6 maja 1915 roku. W tle kościół Misjonarzy. / Fot. Muzeum Okręgowe w Tarnowie, www.muzeum.tarnow.pl Ulica Krakowska, przemianowana z inicjatywy dr Tertila na ulicę Niepodległości. Widok na - działający do dziś - Hotel Bristol. / Fot. Zasoby własne autora. Kopia uchwały Rady miejskiej podjęta na posiedzeniu w dniu 17 stycznia 1918 roku. / Fot. Muzeum Okręgowe w Tarnowie, www.muzeum.tarnow.pl Pierwsza strona protokołu z posiedzenia Rady Miejskiej z dnia 30 października 1918 roku. / Fot. Muzeum Okręgowe w Tarnowie, www.muzeum.tarnow.pl dr Tadeusz Tertil / Fot. Zasoby własne autora.
Tomasz Osuch OFFline profil autora

Autor: Tomasz Osuch

Napisz do autora

Artykuły (344) Galerie (13) Średnia ocen (4.34)

Wiek: 25 | Miejscowość: Tarnów | Kraj: Polska

O mnie: Solidarny liberał, eurorealista z poczucia obowiązku względem Ojczyzny, alterglobalista z rozsądku.

Ostatnie artykuły autora:


Komentarze: 4

Sortuj komentarze:

Eugeniusz Zamłyński 24.01.2011 21:59

Ocena: Ocena pozytywna 106 Ocena negatywna 98

Bardzo dobry artykuł. Dzisiaj przydałby się taki burmistrz jako przywódca. On budował, dzisiaj likwidują co się da. A i takich Hermanów Mutzów mamy bez liku.
Pozdrawiam i dziękuję

Komentarz został ukrytyrozwiń

Małgorzata Najda 23.01.2011 21:51

Ocena: Ocena pozytywna 117 Ocena negatywna 96

Bardzo ciekawie napisane. Dr Tadeusz Tertil to niezwykła postać, dobrze o niej wiedzieć.

Komentarz został ukrytyrozwiń
Jaśmin

Jaśmin 23.01.2011 12:45

Ocena: Ocena pozytywna 103 Ocena negatywna 93

Nigdy nie słyszałam o Tertilu a postać to faktycznie ciekawa.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Krystyna Nita 23.01.2011 12:21

Ocena: Ocena pozytywna 109 Ocena negatywna 108

Ciekawa postać, bardzo dobry artykuł :)

Komentarz został ukrytyrozwiń

odśwież

Maksymalnie 4000 znaków. (możesz jeszcze wpisać: 4000)

Reklama

Najpopularniejsze

Reklama
Copyright 2012 Wiadomosci24.pl
Realizacja serwisu: Gratka Technologie Sp. z o.o.