Wielcy tarnowianie: gen. Józef Bem, "Krwawa gwiazda Ostrołęki"

Dodał(a): Tomasz Osuch
2011-01-03 08:12
Odsłon: 7887
Komentarzy: 4

Tagi:

Patriota, który całe swe życie poświecił służbie ojczyźnie, bohater narodowy Polski i Węgier, wielki strateg-artylerzysta, konstruktor rakiet, budowniczy, mechanik, historyk i lingwista, najznamienitszy syn Ziemi Tarnowskiej – generał Józef Bem.

Pocztówka z początków XX wieku przedstawiająca tarnowski Rynek. / Fot. Muzeum Okręgowe w Tarnowie, http://www.muzeum.tarnow.pl

Tarnów - perła polskiego renesansu, w Małopolsce drugie po Krakowie, tak hojnie obdarzone zabytkami miasto. Dzięki otwartości i tolerancji jego mieszkańców, gród hetmana Jana Tarnowskiego charakteryzował się zawsze niezwykłą wielokulturowością. Splotły się tu dzieje wielu narodów - polskiego, żydowskiego, niemieckiego, cygańskiego, austriackiego, ukraińskiego i nawet szkockiego. Na przestrzeni blisko dziewięciu wieków swojego istnienia, Tarnów wydał na świat gro zagorzałych polskich patriotów, mężów stanu i społeczników. Rodzili się tu, żyli i pracowali światli uczeni, których odkrycia i dokonania nieraz zadziwiały świat nauki. Dziś wciąż, tak jak 100, 200 i 300 lat temu, spotkać można na rynku tarnowskim wielu wspaniałych artystów - aktorów, pisarzy, poetów i malarzy.

Wielkim tarnowianinem, którego sylwetkę pragnę przedstawić jest gen. Józef Bem - patriota, który całe swe życie poświęcił służbie ojczyźnie, Bohater Narodowy Polski i Węgier, wielki strateg-artylerzysta, genialny konstruktor rakiet, świetny matematyk, budowniczy, mechanik i humanista zarazem, najznamienitszy syn Ziemi Tarnowskiej, którego oszałamiającej wojskowej kariery nie powstydziłby się żaden legendarny dowódca.

Portret Józefa Bema z XIX wieku. / Fot. Autor nieznany, public domain

Krótka młodość generała

Józef Zachariasz Bem, herbu Bem, urodził się w Tarnowie, ale nie przez Tarnów wiodła jego życiowa droga. Przyszło mu tułać się po świecie i - jako żołnierzowi - w dalekich krajach zdobywać uznanie i udowadniać wielkie męstwo. Przez ponad 40 lat wojskowej kariery, Józef Bem walczył nieustannie o niepodległą i wolną Polskę.

Przyszły bohater obojga, a nawet trojga narodów: polskiego, węgierskiego i tureckiego - przyszedł na świat 14 marca 1794 roku w zacnej tarnowskiej rodzinie mieszczańskiej, jako jedyny syn adwokata Sądu Szlacheckiego i profesora matematyki Andrzeja Bema oraz Agnieszki z rodu Gołuchowskich. W Tarnowie spędził jedynie dwa pierwsze lata swego życia. W 1796 roku rodzina Bemów przeniosła się bowiem do Krakowa.

W Krakowie dorastający już Józef pobierał nauki w Gimnazjum Nowodworskim (Gimnazjum św. Anny, obecnie I LO im. Bartłomieja Nowodworskiego). Wykazywał tam, idąc zapewne śladami ojca, znaczne zainteresowania w przedmiotach ścisłych, szczególnie zaś w matematyce.