Wielka Sobota - rano święconka, wieczorem Wigilia Paschalna

Dodał(a): Krzysztof Kalkowski
2010-04-03 08:59
Odsłon: 7034
Komentarzy: 1

Tagi:

Wielka Sobota jest dla katolików dniem ciszy i adoracji, obchodzonym na pamiątkę śmierci Chrystusa. W kościołach w całej Polsce rano kapłani święcą pokarmy, zaś wieczorem odbędą się uroczystości Liturgii Wigilii Paschalnej.

Diakon święci pokarmy w Ołtarzewie / Fot. Błażej Benisz/Wikipedia

Błogosławieństwo pokarmów, zwane powszechnie święconką lub święconym, szczyci się długim rodowodem. - Początki tego chrześcijańskiego obrzędu sięgają VIII wieku, w Polsce zaś pierwsze jego praktyki odnotowano w XIV stuleciu - wyjaśnia ks. Grzegorz Weis, proboszcz starogardzkiej parafii Miłosierdzia Bożego.

Na przestrzeni wieków zmieniała się forma "święconki". Niegdyś błogosławione były wszystkie potrawy spożywane w czasie świąt wielkanocnych. W Wielką Sobotę kapłani chodzili od domu do domu i święcili wszystko, co domownicy mieli spożyć w Niedzielę Wielkanocną. Tradycja takiej "święconki" zanikła pod koniec XVIII wieku.

Zmianom ulegały również potrawy, które wierni przynosili do kościoła w celu poświęcenia. Początkowo święcono tylko chlebowego baranka, później dołączono również ser, ryby, mięso oraz jajko.

Każdy element święconki ma swoje znaczenie. O symbolice poszczególnych potraw znajdujących się w koszyku wielkanocnym pisał na początku XVIII wieku franciszkanin Protazy Newerani w książce "Ozdoba Kościoła Katolickiego": "Święcą baranka, przypominając prawdziwego Baranka Chrystusa i Jego triumf, dlatego też zwyczajnie chorągiewki na pieczonym baranku stawiają. Święcą mięsiwa, którego się Żydom pożywać nie godziło, na dowód, żeśmy przez Chrystusa Pana z jarzma starego Zakonu uwolnieni i praw starozakonnych, zakazujących pożywania takiego mięsiwa, chować nie powinniśmy. Święcą chrzan na znak tego, że gorzkość Męki Jezusowej tego dnia w słodycz się nam i radość zamieniła i dlatego też przy tym masło święcą, które znaczy tę słodycz. Święcą na ostatek i jaja, na dowód tego, że jako kokosz dwojako niby kurczęta rodzi, raz niosąc owoc, drugi raz go wysiadując, tak przez Chrystusa dwa razy odrodzeni jesteśmy."

Z Wielką Sobotą związany jest też zwyczaj odwiedzania Grobów Pańskich. W wielu kościołach przy symbolicznej mogile Jezusa Chrystusa czuwa warta złożona z harcerzy, strażaków OSP czy członków stowarzyszeń katolickich.

Zobacz także: