Wybory w Polsce, wybory w Szwajcarii

Dodał(a): Michał Kosek
2007-10-21 23:39
Odsłon: 11828
Komentarzy: 2

Tagi:

Szwajcarzy - tak jak Polacy - wybierają dzisiaj parlament. Tam jednak obywatel może poczuć, że ma wpływ na sytuację w kraju, nawet jeśli wynik wyborów nie będzie po jego myśli.

Parlament i rząd szwajcarski - Curia Confoederationis Helveticae / Fot. Paranoid

Jedną z niewielu rzeczy, która łączy teraz w Polsce zwolenników wszystkich opcji politycznych, jest pogląd, że kampania była wyjątkowo niemerytoryczna. Wydaje się, że niemal wszyscy politycy dostosowali się do prostych reguł gry: nie przedstawiaj swojego programu, bo nikt nie zwraca na to uwagi, nie prezentuj swoich argumentów, bo nikogo nie przekonasz. Wszyscy byli skupieni na dbaniu o wizerunek swój i swojej partii i akcentowaniu jak bardzo się różnią od pozostałych. Łatwo zauważyć, że to nie jest wyłącznie polski problem. Wielu uważa, że taki stan rzeczy jest nierozerwalnie związany z demokracją.

Lecz rzecz nie we frazesach, które ciągle słyszymy, ani nie w marnowaniu pieniędzy na kosztowne i nic nie wnoszące spoty reklamowe. Najgorsze jest to, że wyborca ma małe szanse znaleźć kogoś, kto by rzeczywiście reprezentował jego poglądy. I nawet jak ktoś zada sobie trud przeanalizowania całej listy kandydatów popieranej przez siebie partii, zawsze skończy się na wyborze najmniejszego zła.

Problem nie leży w demokracji jako takiej, lecz w najpowszechniejszej jej formie, demokracji pośredniej. Wydawałoby się, że ten system, w którym decyzje podejmują wybrani przez społeczeństwo przedstawiciele, jest jedynym praktycznym rozwiązaniem w dzisiejszych czasach. Przykład Szwajcarii pokazuje, że to nieprawda. Tam każdy może - po zdobyciu 50 tys. podpisów poparcia - wnieść o uchylenie dowolnej ustawy. I to wystarczy, by zostało rozpisane referendum w tej sprawie. W podobny sposób obywatele mogą zażądać zmiany w konstytucji. Parlament nie ma wtedy prawa modyfikować tekstu poprawki, może najwyżej przedstawić alternatywną propozycję (stanowiącą zwykle kompromis między propozycją obywatelską a stanem obecnym), która będzie drugą opcją do wyboru podczas referendum. W efekcie średnio kilka razy do roku każdy, kto tylko chce, może mieć konkretny wpływ na władzę.

Inną istotną sprawą jest decentralizacja. Szwajcaria podzielona jest na kantony, te na gminy. Kantony stanowią niemal mini-państwa, z własną konstytucją, parlamentem i rządem. Często większość kompetencji przekazywana jest jeszcze niżej, do gmin. I bardzo często to te jednostki, nie centralny rząd, podejmują najistotniejsze dla mieszkańców decyzje. Referenda na niższych poziomach samorządu są rozpisywane są jeszcze częściej niż ogólnokrajowe, a siłą rzeczy - im bardziej lokalne jest głosowanie, tym większą wagę ma głos każdego obywatela.

Warto zauważyć, że frekwencja w Szwajcarii wcale nie jest wysoka, w referendach uczestniczy zwykle 20 do 30 proc. uprawnionych. Głosują głównie osoby, które zadadzą sobie trud przeanalizowania rozważanej kwestii i wyrażenia swoich poglądów. Może więc zamiast niepotrzebnie narzekać na frekwencję, powinniśmy zacząć budować prawdziwe społeczeństwo obywatelskie. Takie, które będzie mogło decydować o konkretnych rozwiązaniach prawnych, a nie tylko w sprawie tego, który z polityków jest aktualnie najmniej odpychający.

Zobacz także: