Wykorzystanie fundacji do zarządzania majątkiem

W klasycznej postaci taka formuła działalności jest dostępna m.in. w prawie Lichtensteinu (Stiftung) oraz w prawie Panamy (Private Interests Foundation). Jednakże, podobne wehikuły korporacyjne można powołać m.in. na Antylach Niderlandzkich (Stichting Particulier Fonds), na Bahamach oraz St. Kittis. Bardzo ciekawym rozwiązaniem może być w pewnych okolicznościach również tzw. Multiform Foundation, czyli unikatowy typ hybrydowej osoby prawnej dostępny w prawie Nevis, który w zależności od okoliczności raz może mieć status spółki kapitałowej, a w innym wypadku - fundacji prywatnej.

W przeciwieństwie do fundacji utworzonej pod rządami prawa polskiego, fundacja prywatna nie musi posiadać żadnych celów użyteczności publicznej i jej dokumenty fundacyjne mogą wprost wskazywać, że wyłącznym celem fundacji jest zarządzanie majątkiem przekazanym przez Jana Kowalskiego, w sposób określony przez Jana Kowalskiego i dysponowanie tym majątkiem na rzecz rodziny Kowalskich.

Powstaje w ten sposób pewna masa majątkowa, z której beneficjenci mogą korzystać, ale która nie odpowiada za osobiste długi beneficjentów. Majątek złożony w fundacji jest więc chroniony przed ryzykiem windykacji ze strony wierzycieli osobistych beneficjentów i fundatora.

Fundacje takie korzystają zazwyczaj ze szczególnych przywilejów podatkowych oraz wyjątkowej poufności, co do tożsamości osób będących beneficjentami. Przykładowo, w Panamie fundacja typu Private Interests Foundation jest całkowicie zwolniona z podatku od dochodów osiągniętym poza Panamą, zaś jej beneficjenci nie zostają ujawnieni w żadnym publicznym rejestrze.

Z drugiej strony, pomimo dużych odległości geograficznych fundacja taka jest dla klienta łatwa w zarządzaniu i jej utrzymanie wymaga od niego nie większych formalności niż utrzymanie spółki z ograniczoną odpowiedzialności w Polsce. Ponieważ niektóre fundacje prywatne nie mają żadnych obowiązków sprawozdawczych, a w innych wypadkach obowiązki te są ograniczone do minimum, to obsługa administracyjna fundacji ma charakter szczątkowy i nie wymaga utrzymania za granicą stałego biura, ani bieżących kontaktów z organami lokalnej władzy publicznej. Mówiąc w pewnym uproszczeniu - taka fundacja to segregator z dokumentami, spoczywający w sejfie klienta.

W praktyce fundacja prywatna może udzielić konkretnej osobie fizycznej notarialnego pełnomocnictwa do zarządu całym swoim majątkiem, zaś wszystkie podmioty i osoby zaangażowane w proces rejestrowy składają pisemne oświadczenie, iż działają wyłącznie na
zlecenie powiernicze tej osoby i nie roszczą sobie żadnych praw do fundacji bądź jej majątku. Całokształt dokumentacji jest tak pomyślany, aby zapewnić fundatorowi maksimum bezpieczeństwa prawnego przy minimum ujawnionych informacji.

Warto też pamiętać, że fundacja z siedzibą w takim państwie jak Panama czy Lichtenstein wcale nie musi lokować swojego majątku w kraju gdzie znajduje się jej siedziba, ale może korzystać z usług reprezentującej najwyższy na świecie poziom bankowości szwajcarskiej czy austriackiej. Klient nie odczuwa więc w praktyce żadnych ryzyk związanych z odległościami geograficznymi, różnicami kulturowymi, czy zmianami politycznymi w kraju siedziby fundacji.

Mimo wszystkich, wskazanych powyżej korzyści, w pewnych wypadkach fundacja prywatna może jednak nie być akceptowalna dla klienta, choćby ze względu na barierę psychologiczną jaka wiąże się z wniesieniem części majątku do struktury korporacyjnej zarejestrowanej w odległej jurysdykcji. Dlatego też warto rozważyć możliwość zastosowania
do planowania finansowego i optymalizacji podatkowej osoby fizycznej fundacji prawa polskiego.