Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

54529 miejsce

Z historii lubelskiego getta

  • Bart Ken
  • Data dodania: 2013-09-27 10:14

Na przełomie marca i kwietnia 1942 roku rozpoczęła się w Lublinie likwidacja tutejszego getta. Podobnie jak w pozostałych miastach Polski dzielnice żydowskie miały zostać „wyczyszczone”, a Żydzi przetransportowani do obozów zagłady.

Niemcy w żydowskim Lublinie, rok 1941, / Fot. Fot: Hähle, JohannesBył to wyrok na wyjątkowej społeczności Lublina, która rozwijała się w królewskim grodzie od wieków – wojnę przeżył jedynie co dziesiąty obywatel żydowski, a wielopokoleniowy dorobek materialny został zniszczony. Już na zawsze.


Sprowadzanie Żydów do Lublina
Lublin był jednym z tych miast przedwojennej Polski, w którym odsetek obywateli żydowskiego pochodzenia był największy (ponad 31 procent). 18 września 1939 roku, po zdobyciu miasta przez wojska Wehrmachtu i stworzeniu własnej administracji, władze hitlerowskie rozpoczęły szeroko zakrojoną kampanię antysemicką. Pierwszym krokiem ku dyskryminacji był nakaz noszenia żółtej łaty na ramieniu, którą zastąpiły później słynne gwiazdy Dawida. Po listopadzie gwiazdami oznaczano także sklepy żydowskie, których w Lublinie, a szczególnie na Podzamczu znajdowało się sporo. Prześladowania rasowe tj. przymusowe kłanianie się niemieckim mundurowym czy rękoczyny stały się zjawiskiem codziennym.

Niemiecki okupant zdawał sobie sprawę z wielkości żydowskiej społeczności Lublina. Kiedy jej los nie był jeszcze przesądzony, władze dystryktu lubelskiego zdecydowały się na koncentrację Żydów w samym mieście. W listopadzie 1940 roku w mieście znajdowało się ich już 45 tysięcy. Okupanci zdawali sobie sprawę ze zbrodniczego „przedsięwzięcia”, które było dla wodza Rzeszy priorytetem na ziemiach podbitych. Hitlerowcy chcieli wyłapać jak najwięcej Żydów i umieścić ich w jednym miejscu, na początku w nieodgraniczonych niczym ulicach żydowskich przedwojennego Lublina. Najliczniejszą grupę stanowili mieszkańcy ulicy Lubartowskiej, która od wieków stanowiła granicę między Lublinem żydowskim i chrześcijańskim.

Efekt przesiedlania Żydów do Lublina zaskoczył samych… Niemców. Jeszcze w 1941 roku zdecydowali o zmniejszeniu liczby mieszkańców nieodgrodzonego jeszcze getta, która ich zdaniem okazała się zbyt wielka. Po przesiedleniach do pobliskich przedmieść stan getta wynosił w przybliżeniu 34 tysiące Żydów, skoncentrowanych na szerokości kilku centralnych ulic. Najwięcej mieszkało ich przy wspomnianej ulicy Lubartowskiej( 4240).

W getcie
Brama przed gettem / Fot. fot. teatrnn.plPo sukcesach na frontach całej Europy, Niemcy czuli się względnie bezpieczne i gotowi do realizacji polityki eksterminacyjnej wobec Żydów. W jej ramach gubernator dystryktu lubelskiego Ernst Zörner wydał wiosną 1941 roku zarządzenie o utworzeniu oddzielnej dzielnicy dla Żydów. Granice getta przebiegały następująco: ”od rogu Kowalskiej, przez [ulicę] Kowalską, Krawiecką wzdłuż bloku domów przecinających wolne pole Siennej od Kalinowszczyzny aż do rogu ulicy Lubartowskiej, od Lubartowskiej aż do rogu ulicy Kowalskiej”. Wszyscy Żydzi skoncentrowani w Lublinie mieli nakaz stawienia się w wyznaczonym terenie do 5 kwietnia. Więcej czasu mieli jedynie mieszkańcy z Kalinowszczyzny, w tak zwanym „wolnym getcie” mogli mieszkać jeszcze przez sześć tygodni. Po tym czasie mieli przeprowadzić się do getta właściwego, zabierając ze sobą 25 kilogramów bagażu.

Samo getto nie było odgraniczone od miasta. Tadeusz Radzik, specjalista od tematyki żydowskiej tego okresu, twierdził, że należało wówczas mówić raczej o nieodgrodzonej Żydowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej. Widząc zbyt wielką „przepustowość” bram dzielnicy żydowskiej, Zörner podjął decyzję o budowie muru między gettem, a resztą miasta. Trzymetrowa bariera odgrodziła Żydów od reszty miasta w czerwcu 1942 roku. Kontrole na bramach stały się bardziej rygorystyczne- teraz wyjść do miasta mogli jedynie Żydzi pracujący w niemieckich instytucjach. Jednocześnie z terenu getta wysiedlano zamieszkałych tam wcześniej Polaków.

Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (0):

Dziękujemy za Twoją aktywność w serwisie wiadomosci24. Do zobaczenia niebawem w innym miejscu.

Copyright 2017 Wiadomosci24.pl
#PRZEPROWADZKA: Dowiedz się więcej

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.