Facebook Google+ Twitter

Pozycja materiału w rankingach:

10254 miejsce

Zapomniany pomnik lotników w Michałowicach

Lotniczy pomnik, wystawiony przez Rumunów w 1937 roku na przecięciu ulic Lotniczej i Rumuńskiej. Takie miejsce można znaleźć w podwarszawskich Michałowicach.

Pomnik w roku 1994. Uratowana tablica. / Fot. Roman WoźniakNa tym pomniku nie znajdziemy żadnego napisu. Żadnej wskazówki - kto i dlaczego go wybudował. Widać jedynie ślady po dwóch tablicach. Jedna pewnie została wyrwana, druga - odkręcona. Jedyny napis INRI, jest mało widoczny, wtopiony w podobnie mało widoczny krzyż.

Bliskość Okęcia mogłaby tłumaczyć nazwę ulicy Lotniczej. Jednak skąd nazwa ulicy Rumuńskiej? Z Rumunią przed drugą wojna światową utrzymywaliśmy bardzo dobre stosunki polityczne i ekonomiczne. Sprzedawaliśmy tam dużo samolotów. Graniczyliśmy z Rumunią, ale co jeszcze było powodem nadania takich nazw tym dwu przylegającym do siebie ulicom? Zacząłem poznawać historię powstania tego pomnika.

W połowie 1933 r. inż. Zbysław Ciołkosz rozpoczął pracę w Polskich Zakładach Lotniczych nad samolotem komunikacyjnym dla 10-12 pasażerów, o nazwie PZL 30. Projekt został zamówiony przez PLL LOT. Jednak w 1934 r. PLL LOT odmówiły przyjęcia samolotu i zakupiły amerykańskie samoloty Lockheedy L-10A Electra.

Podjęto decyzję przerobienia pasażerskiego PZL-30 na bombowiec i nazwano go Żubr. Samolot oblatano w Instytucie Technicznym Lotnictwa oraz zmieniono mu silniki na mocniejsze. Zmodyfikowany samolot o masie własnej 4004 kg, stanowił wzorzec modelu seryjnego LWS 6 Żubr, którego produkcję miała uruchomić Lubelska Wytwórnia Samolotów w jesieni 1936 r. Bombowcem tym była zainteresowana także Rumunia, pertraktująca zakup 24 sztuk tych samolotów.

7 listopada 1936 roku prototyp Żubra demonstrowano w Warszawie Rumuńskiej Misji Wojskowej. O godzinie 11.20 wydarzyła się jednak katastrofa. Samolot stracił w powietrzu silnik wraz z elementami płata i spadł na Michałowice, grzebiąc w swych szczątkach pilota J. Rzewnickiego, tech. J. Szrajera oraz dwóch oficerów rumuńskich: Mihaila Fontazi i Romana Popescu. Katastrofa spowodowała rezygnację Rumunii z zamówienia.

Latem 1939 roku na stanie polskiej armii było 15 samolotów Żubr. Żadnego samolotu nie użyto operacyjnie w wojnie w 1939 roku. W czasie wojny Luftwaffe wykorzystywało kilka zdobycznych Żubrów do szkolenia w ślepym pilotażu. Po katastrofie, w 1937 roku, Rumuni w miejscu upadku samolotu wystawili pomnik lotnikom, a władze miejscowe nazwały tak przyległe dwie ulice. Podobno taki sam pomnik istnieje w Rumunii.

Pilot Żubra, 36–letni porucznik rezerwy, inżynier i twórca „Skrzydlatej Polski” – Jerzy Rzeźnicki leciał, by zademonstrować ten samolot oficerom lotnictwa rumuńskiego. Spoczywa, wraz z drugim poległym polskim lotnikiem, na Cmentarzu Wojskowym na warszawskich Powązkach.

Czas niszczył sam pomnik. Korozja wkradła się we wszelkie możliwe miejsca. Wichura w 1998 roku urwała daszek. Urwany daszek przechowuje mieszkający nieopodal pan Antoni Kowalski. Pomnik poległych lotników jest też pamiątką przyjaźni naszych narodów, niegdyś sąsiadów; o podobnej wielkości, tradycji, dążeniach i zagrożeniach.

Naprawić to, co zniszczył czas, powinniśmy wszyscy: gmina, lotnictwo wojskowe i cywilne, seniorzy lotnictwa, ministerstwo kultury oraz wszyscy, którym leży na sercu idea lotnictwa.





Wybrane dla Ciebie:




Komentarze (12):

Sortuj komentarze:

Stowarzyszenie Mechaników L
  • Stowarzyszenie Mechaników L
  • 30.09.2011 14:10

Witamy:
Napewno interesuje się pomnikiem Gmina Michałowice w osobie Wójta Pana Grabka nasze Stowarzyszenie,seniorzy lotnictwa i niektóre prywatne instytucje lotnicze.Podkreślamy prywatne z prostej przyczyny-instytucje państwowe jak MON,Urząd Lotnictwa Cywilnego,LOT,Wydawnictwa szeroko rozumianej branży lotniczej,Aeroklub RP i można by tak wyliczać bez końca; nie są zainteresowane udziałem finansowym, bez takiego wsparcia żadna inicjatywa nie może zakończyć się pomyślnie.W obecnej sytuacji tylko inicjatywy obywatelskie i wsparcie osób prywatnych daje taka możliwość-na szczęście są jeszcze tacy Ludzie!
Wszystkie pytania dotyczace pomnika w Michałowicach prosimy kierować na specjalnie uruchomiony przez SML adres mailowy-smlpomnik@wp.pl-odpowiemy na wszystkie pytania!
Z lotniczym pozdrowieniem

Komentarz został ukrytyrozwiń

W ostatni piątek odbyło się spotkanie w Urzędzie Gminy. Obecni byli nowi przedstawiciele ambasady Rumunii. Wójt gminy z 2 pracownikami. Dwu przedstwicieli SML i przedstawiciel Warszawskiego Klubu Seniorów Lotnictwa. Rozmawiano już o konkretach czyli o pieniądzach. Wszystkie zainteresowane strony są skłonne dołożyć swój wkład w ratowanie tego pomnika. Najbliższe robocze spotkanie za tydzięń.

Komentarz został ukrytyrozwiń
PUIU VULPOIU
  • PUIU VULPOIU
  • 04.04.2011 01:21

MOJ ADRESS JEST vulpoiuioan@yahoo.com

Komentarz został ukrytyrozwiń
PUIU VULPOIU
  • PUIU VULPOIU
  • 04.04.2011 01:16

Szanowny Panie Roman Ignacy Wozniak mam dla Was kilka interesujace zdjec. Niestety nie wiem jak moge zalaczyc na moj komentarz. Co do planow budowy pomnika dowiedzilem sie ze sa w czasopisma "CERUL NOSTRU' (NASZ NIEBO 1936r.) Kolekcja jest do archiwy Rumunska Akademia. Trudny, ale mozliwy. Mam nadzieje ze Pan General (lotnik rez.) z cztery gwiazdki IOSIF RUS bedzie mnie pomocowac. On zapewnial mnie ze bedziemy do Michalowice na 07.11.2011r. Ja jestem na emeryturze, mieszkam w Ploiesti ale Bukaresaztu jest niedaleko (59 km). Nasza A.R.P.I.A (cos w stylu KLUBU SENIOROW LOTNICWY) ma Prezydent General (r) Iosif Rus (urodz. 01.02.1936)

Komentarz został ukrytyrozwiń

Puiu Vulpoiu Bardzo mnie cieszy, że tekst znalazł czytelnika w Rumunii piszącego dobrze po polsku.
Dla mieszkańców Michałowic napisałem artykuł na ten temat na stronie gminy
http://michalowice.pl/index.php?cmd=aktualnosci&opt=pokaz&id=556
Ja szukam planów budowy pomnika, dotychczas bezskutecznie.
Miło że rośnie krąg osób chcących ratować ten pomnik.
Będziemy w kontakcie.

Komentarz został ukrytyrozwiń
Puiu Vulpoiu
  • Puiu Vulpoiu
  • 19.03.2011 13:37

Bardzo interesujacy. Tlumaczylem po rumunsku ten ciekawy tekst. Po polsku rozumiem "comme ci comme ca" dlatego ze 25 lat czytalem Skrzydlata Polska, samy, z maly slowniku polsko-rumunski (1963r.) jeszcze rozumiem. Informowalem aktualna A.R.P.I.A byla ARPA (Asociatia Romana de Propaganda Aeronauticii). Dziekujemy z calego serca ! Napewno bedziemy rozmawiac. W ten rok bedzie 75-ta rocznice katastrofy.

Komentarz został ukrytyrozwiń
SML
  • SML
  • 14.03.2011 18:54

STOWARZYSZENIE MECHANIKÓW LOTNICZYCH
www.smlpoland.eu

O postępach prac można będzie się dowiadywać na w/w stronie naszego Stowarzyszenia.

Komentarz został ukrytyrozwiń
SML
  • SML
  • 14.03.2011 18:48

STOWARZYSZENIE MECHANIKÓW POLSKICH

Pomnik w Michałowicach będzie odnowiony i to w tym roku (planowane odsłonięcie- listopad 2011 na 75-tą rocznicę katastrofy).

Komentarz został ukrytyrozwiń

może by się dorzuciła Skrzydlata Polska?
można by też LOT zapytać, choć nie wiem czy oni byliby chętni, w końcu nie kupili tego samolotu.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Koniecznie powinno się uratować ten pomnik. Jest nie tylko pamiątką , kawalkiem historii polskiego lotnictwa, dowdem na więzi z Romunią, która udzieliła schronienia tysiącom polskich uciekinierów, ale też dziełem jakiegoś artysty. Napewno nie szpeci i nie szkodzi Michałkowicom. Jest nawet ciekawostką zapomnianą.

Komentarz został ukrytyrozwiń

Jeśli chcesz dodawać komentarze, musisz się zalogować.

Najpopularniejsze

Copyright 2017 Wiadomosci24.pl

Korzystamy z cookies i local storage.

Bez zmiany ustawień pliki są zapisywane na urządzeniu. Więcej przeczytasz tutaj.