Wyborów senny czar…

Czułam się jak przybysz z innej planety. Spytałam pewnego młodzieńca o przyczynę tego wyjątkowego stanu, który ogarnął ludzi. Powiedział mi, że od kiedy do władzy doszli PL- owcy, stan radosnego spokoju zagościł na stałe. Jak się okazało PL to skrót od Polska i Partia „Love”. Nazwa – owszem, zachęcająca, ale może kojarzyć się z hasłami populistycznymi. Pomyślałam, że prawdopodobnie wszystko gnije od środka. Może w tej pięknej Polsce ktoś – tak jak premier IV RP – bez mrugnięcia okiem zapewnia, że korupcja nie istnieje. Jednak mój przystojny rozmówca stwierdził, iż zamiast łapownictwa panuje prawda i stabilizacja. Wycofano wojska z Iraku, a w radiu nie słychać już tylko reklam i łomotu pomiędzy nimi. Pomyślałam, że cudownie jest znaleźć się w takim miejscu wśród mądrych i życzliwych ludzi. Poczułam wiosnę w sercu, która swym ciepłem i świeżym zapachem zaczęła ogarniać moje ciało oraz umysł.

I nagle – krrrach! Liście spadają, a ja muszę wstać. Szara rzeczywistość wyborczych kapiszonów.
W autobusie gra radio. Komercha = łomot + reklama². Ale w autobusie jest bonus – przejmujący łomot trzęsących się siedzeń, które ledwo wytrzymują na dziurach. A tych ci u nas dostatek. Ludzie o twarzach zmęczonych. Głupota się panoszy. Mdłości egzystencjalne. Uśmiechnięte twarze można zobaczyć tylko na plakatach wyborczych. Mordy wy nasze, znowu chcecie pokrętnymi metodami zdobyć władzę w Polsce. Może rzeczywiście inaczej nie sposób tego osiągnąć. Badania przeprowadzone przez Alexandra Todorowa – psychologa z Princeton University – wykazują, że wygląd twarzy kandydata ma aż siedemdziesięcioprocentowy wpływ na jego wyniki wyborcze. Wyjątkowo interesujące są również badania innego amerykańskiego psychologa – ale tym razem też politologa – profesora Jana A. Krosnicka z Uniwersytetu Stanu Ohio. Wynika z nich, że wyborców przyciąga jedynie agresywna kampania. Jestem skłonna twierdzić, że Polacy i Amerykanie mają podobne mechanizmy zachowań. Dlatego wybory wygrywają partie, o których jest głośno. Szum przedwyborczy ma za zadanie zwrócić uwagę na osoby, które się wyróżniają. Co ciekawe – najlepszą podstawą kampanii wcale nie jest dobry program, ale przeciwnik, którym straszy się wyborców. Trzeba go zmieszać z błotem, szerzyć złośliwe insynuacje i posługiwać się ciętym językiem. Przeciwnik, postawiony w jak najgorszym świetle, jest paradoksalnie sprzymierzeńcem, dzięki któremu zdobywa się głosy. Istotny jest fakt, że Polacy w wyborach rzadko kierują się rozsądkiem, lecz przede wszystkim emocjami. Stawiają na polityków, którzy wydają się być sympatyczni, zachowują się swojsko, a przy tym „bronią” przed znienawidzonym złem. Tę taktykę stosował swego czasu Andrzej Lepper, strasząc rolników Unią Europejską. Właśnie strach jest głównym motywem zachęcającym do oddania głosu. Jest to strach przed złym politykiem, jak i niepewną sytuacją kraju. Jak twierdzi dr Alicja Głębocka, tryumf braci Kaczyńskich w 2005 r. mógł być spowodowany śmiercią Jana Pawła II, a co za tym idzie – potrzebą rządów silnej ręki. Umiejętność manipulacji uczuciami wyborców jest zatem niemal niezbędna wśród polityków. Potrzebują jej także nowe twarze areny politycznej. Jak powszechnie wiadomo, ludzki mózg w ciągu ¼ sekundy wyrabia sobie zdanie o nowo poznanej osobie. Pierwsze wrażenie jest tak silne, że determinuje późniejszy stosunek do tej osoby. Znów emocje biorą górę nad krytyczną refleksją i przyznają pierwszeństwo politykom, którzy już na początku wywołali pozytywne wrażenie. Stąd (quasi)sympatyczne i pewne twarze na plakatach, które maja wzbudzić zaufanie oraz respekt. Dlatego wreszcie politycy zatrudniają tłumy specjalistów od wizerunku i public relations, które stanowią bazę skutecznej manipulacji wyborcami. W sukcesach wyborczych istotna jest jeszcze jedna sfera mentalności Polaków. Otóż mój wspaniały naród uważa – jak to wynika z badań Instytutu Psychologii PAN w Warszawie – że do bogactwa nie dochodzi się uczciwą drogą. Ale – co ciekawe – największym zaufaniem darzy ludzi sukcesu. Wniosek z tego taki, że trzeba w życiu osiągnąć dużo, lecz nie można być zanadto zamożnym. Poza tym w wygraniu wyborów w Polsce pomaga sztab specjalistów od manipulacji, wróg, o którym trzeba rozpowszechniać insynuacje oraz zestaw populistycznych obietnic, które są jak piękne kwiaty wiosenne – wyglądają i pachną wspaniale, ale – niestety – szybko więdną. Według moich obserwacji – bez populizmu ani rusz. Na szlachetne i wzniosłe hasła szybkiej poprawy stanu polskiej gospodarki i polityki wewnętrznej przyciągnie się o wiele więcej osób niż na racjonalne i przyziemne treści, mówiące o poprawie, ale stopniowej (patrz: np. Stan Tymiński).

Wydaje mi się, ze w Polsce żaden cud nie pomoże w wygraniu wyborów, jeśli nie stosuje się wspomnianych metod. Raczej nie zanosi się na zmiany. Wybory są przede wszystkim wydarzeniem medialnym, a nie sprawą narodową. Kampanie pochłaniają miliony złotych, media zalewają ludzi masą kuriozalnych, ale niewiele znaczących informacji, a poseł wygina się w „Tańcu z gwiazdami”. Albo jestem nienormalna, albo to jest śmieszne. W dodatku osobliwy sposób promocji Manueli Gretkowskiej – jej nowa książka nieźle się sprzedaje, za to o kobietach niewiele słychać. Chciałabym znaleźć sposób na poprawę prowadzenia kampanii wyborczych. Obawiam się jednak, że należałoby zmienić mentalność Polaków. Bowiem zdecydowana większość w ogóle nie interesuje się programami wyborczymi partii i nie wnika w skrywane rejony polityki. Wyborcy kierują się wyłącznie subiektywnymi odczuciami, sympatią do ciekawych osobowości, nie dopuszczając głosu rozsądku. Co zatrważające – młode pokolenie w jeszcze większym stopniu lekceważy politykę. Dla młodzieży to temat nudny, podszyty układami i korupcją. Myślę, że zmiany należy rozpocząć od podstaw: solidne wychowanie obywatelskie i wpajanie do świadomości młodych Polaków potrzeby naprawy sytuacji politycznej ojczyzny. Kto wie – może za kilkadziesiąt lat uda się osiągnąć wyśniony ideał. Byłoby miło, gdyby mój sen okazał się proroczy.

Anna Kopcińska, "Tak!", I LO w Łukowie

***

Ten artykuł bierze udział w finale konkursu gazetek szkolnych Forum Pismaków pod patronatem Wiadomości24.pl. Możesz wybrać autora najlepszego tekstu konkursu, stawiając plusa i uzasadnienie punktacji.

Czytaj:

Wybierz najlepszych autorów szkolnych gazetek!